![]()
|
"Lufta e Koplikut" e harruar nga shteti dhe pushteti
Nga Ndue bacaj
Lufta e Koplikut siē dihet ėshtė e para luftė mbrojtėse e organizuar nga shteti dhe njė qeveri shqiptare mbarė-kombėtare pas 441 vitesh lufte e qėndrese ndaj pushtuesve shekullorė, dhe atyre fqinjė e tjerė kohore. Njė njė vend normal Europian kjo luftė mbrojtėse duhet tė ishte ndėr mė tė nderuarat e pėrkujtuara, por nė Shqipėri fatkeqėsisht kjo ka ndodhur rrallėherė, dhe nė vend tė kėsaj lufte janė pėrkujtuar e hymnizuar luftra ideologjike me prapavijė komuniste, ku pėr nga pėrmasat e luftės e dėshmorėve janė qindra herė mė tė vogla, simbol i kėtij hymnizimi tė dhunshėm nga koha e qoftėlargut Enver ka mbetur pėrkujtimi i luftės njė ditore tė Reēit, qė nė fakt duhet tė pėrkujtohet, por jo tė hymnizohet aq shumė sa tė hijezojnė luftra tė tjera mbrojtėse e ēlirimtare disa herė mė tė mėdhaja e me rėndėsi pėr fatet e shqiptarisė. Mjerisht kjo Luftė njė ditore kundėr fashiste italian edhe sot nė demokraci financohet e iniciohet nga pushteti lokal nė mėnyrė tė pėrvitshme, ku kjo luftė nga shumė tė rinj jo vetėm nuk njihet, por dita e pėrkujtimit mendohet si festė e fshatit Reē, e jo ditė pėrkujtimi tė njė lufte mbrojtėse. Fatėsisht nė vitet e demokracisė, atė qė nuk e bėri shteti filloi ta bėjnė pushteti lokal i Koplikut, ku nė vitin 2005 pėr herė tė parė organizohet pėrkujtimi i luftės mbrojtėse kundėr pushtuesve Serbo Malazezė, luftė e cila zgjati plot 203 ditė (27 korrik 1920 14 shkurt 1921). Kėto ditė lufte e pėrpjekjesh tė Malsorėve, Shkodranėve e gjithė shqiptarėve tė Veriut, ishin tė organizuara nga Qeveria shqiptare e dalė nga Kongresi i Lushnjės i janarit tė vitit 1920, si dhe ishte mbarėkombėtare, pasi edhe jugu i Shqipėrisė luftonte me lakmitė shovene Greke, dhe veēanėrisht Vlora me rrethinat kėrkonte tė ēlirohej nga pushtuesit italianė. Lufta e Vlorės ka patur njė fat mė tė mirė pasi ndonse nuk ėshtė e pėrmasave tė Luftės sė Koplikut, ėshtė pėrkujtuar e nderuar shtetrisht e vazhdimisht si luftė kundėr pushtuesve italianė, ndėrsa Lufta e Koplikut kundėr pushtuesve sllavė ėshtė lėnė nė harresė. Gjithsesi Lufta e Koplikut ėshtė njė luftė mbrojtėse jo vetėm kundėr lakmive Serbo Malazeze, por edhe kundėr vendimeve antishqiptare tė Europės Plakė, gjė qė solli edhe dhjetra dėshmorė tė lirisė dhe qindra tė plagosur pa llogaritur dėmin ekonomik e shoqėror e tjerė. Lufta e Koplikut shėnon dhjetra beteja heroike nėpėr trojet e Malėsisė Madhe, por simboli i pashuar i kėsaj lufte ka mbetur beteja e 20 shtatorit e zhvilluar nė njė shtėpi tė thjeshtė tė lagjes Llazan tė Koplikut, ku trimi dėshmor Zef Prel Martini pėrsėriti betejėn famėmadhe tė Vraninės tė shekullit 19-tė. Dhe ėshtė pikėrisht kjo datė historike e vlerėsuar nga pushteti Lokal i Koplikut, i cili vendosi pėrkujtimin e luftės sė Koplikut pikėrisht qė nga 20 shtatori 2005, gjė qė u pėrsėrit me madhėshti edhe nė vitin 2006. Ėshtė pėr tu theksuar se nė vitin 2007, opinioni priste njė pėrkujtim mė madhėshtor tė Luftės sė Koplikut pasi duhej tė ishte hera e tretė dhe vėrtet, por kjo luftė deri tani jo vetėm nuk ėshtė pėrkujtuar, por duket se do tė harrohet nga Pushteti Lokal i Bashkisė tė Koplikut, i cili ka pasė marrur pėrsipėr organizimin dhe mbarėvajtjen e pėrkujtimit tė luftės sė parė mbrojtėse tė organizuar nga shteti shqiptar pas rreth 441 vitesh luftrash e pėrpjekjesh, shpesh nė kushtet e mbijetesės. Ne ende nuk e besojmė harresėn qė rrezikon tė rikthehet, por zhvillimet e deritanishme na e imponojnė kėtė, pasi siē mėsojmė nga nėnkryetari i Kėshillit Bashkisė Z. Vasel Gilaj, Kėshilli i Bashkisė ka pasė planifikuar rreth 3 milion lekė tė vjetra pėr tė organizuar pėrkujtimin e Luftės sė Koplikut. Gjithsesi vlen tė theksohet se opinioni pėr ditė pyet kur do tė pėrkujtohet kėtė vit Lufta e Koplikut, apo mos vallė do ti rikthehet harresa (jo e dikurshme pėr hater tė Sllavėve qė na krijuan Partinė), por sot pėr hatėr tė Fqinjėsisė sė RE me Malazezėt... apo diēka tjetėr. Ne po e mbyllim kėtė shėnim tė shkurtėr duke shpresuar se kjo ėshtė vetėm njė vonesė e jo Harresė... |
| titujt kryesorė |
![]() |