Kujt i bën hije kryengritja antikomuniste e malësorëve?

Si asnjëherë tjetër në këto 17 vite të pluralizmit politik ishte parashikuar kremtimi festiv i 63 vjetorit të kryengritjes antikomuniste të malësorëve. Organizatorët e këtij aktiviteti sa human e historik ishin kujdesur që të mos mungonte asgjë e festa për herë të parë të merrte trajtat e një manifestimi popullor e në përkujtim të gjakut të derdhur e sakrificave pa fund të martirëve antikomunistë. Malësorët pa dallim fetar, politik e krahinor të afroheshin edhe më afër njëri-tjetrit, duke dëshmuar se banorët e kësaj treve kreshnike janë patriotë të vendosur, trima të mençur e fisnikë në shpirt që për interesa kombëtare dinë të lënë mënjanë ndasitë e momentit e të dëshmojnë se janë bij të zotit e vëllezër të një gjaku që në përjetësi i lidh gjuha, gjaku, traditat e të qenit bij të shqipes kreshnike. Por mjerisht jo gjithçka shkoi sipas parashikimeve. Në sallën ku zhvillohej aktiviteti përkujtimor mungonin mjaft prej përfaqësuesve të familjeve të vërteta antikomuniste ndërkohë që disa prej atyre që patën dëshirë të thonin diçka nuk arritën të marrin fjalën. Për më tepër nuk ishin të ftuar ose nuk morën pjesë përfaqësuesit e opozitës aktuale, në një farë mënyre duke ju ngarkuar peshën e fajit të pakryer e duke thelluar kështu artificialisht hendekun mes dy krahëve të politikës në trevën e Malësisë. E ndërsa nuk mund të gjykojmë për shkallën e vërtetësisë mbi përmasat e kryengritjes që dalluan historianët – referues gjatë aktivitetit, patjetër që nuk mund të anashkalojmë faktin që nuk ishte i pranishëm asnjë nga deputetët e qarkut të Shkodrës. Në retrospektivë sjellim në vëmendje përmasat e kremtimit të përvjetorëve të kryengritjes antikomuniste të Posrribës, ku gati gjithherë është e pranishme z. Jozefina Topalli, pjesa më e madhe e deputetëve të qarkut të Shkodrës, përfaqësues të presidencës, gjithë drejtuesit e pushtetit vendor etj. Biles nuk hezitojnë ta quajnë atë si kryengritja e parë antikomuniste në Evropën Lindore, një kryengritje që kishte ndodhur thuajse një vit pas asaj të Malësisë. Atëherë si pajtohen me një vlerësim të tillë, më saktë injorim të gjakut të derdhur nga 167 malsorë të vrarë e të pushkatuar, arrestimeve, burgosjeve, internimeve e torturave, historianët, pushtetarët dhe përfaqësuesit me mandate të banorëve të trevës së Malësisë. Në këtë aspekt duhet përshëndetur pohimi me zë të lartë i këtij evidentimi i sekretarit të unionit antikomunist zotit Alfons Grishaj që i ardhur enkas nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës është shprehur se: është i pakuptueshëm fakti që historianë e pushtetarë të gjithë e pranojnë se kryengritja antikomuniste e Malësisë kishte filluar me 26 janar 1945, e po këta dhe shumë të tjerë pajtohen me cilësimin se e para në historinë e kryengritjeve antikomuniste në Shqipëri ka qenë ajo e Postrribës ndollur në vitin 1946. Atëherë shtrojmë pyetjen: Pse asnjë prej televizioneve kombëtare nuk e pasqyroi aktivitetin kushtuar 63 vjetorit të Kryengritjes antikomuniste të Malësisë. Dhe në vijim. Kush është i interesuar t’i minimizojë përmasat e asaj kryengritje që ishte paralajmërim i instalimit në Shqipëri të diktaturës më të egër komuniste?

R. Ymeri

Gjatë dy javëve në Malësinë e Madhe

Komuna e Kelmendit me ambulancë të re

Ministri i Shëndetësisë Ndoka ka dhuruar ditët e fundit një autoambulancë për komunën malore

Kelmendit. Autoambulanca ka mbërritur prej disa ditësh në qendër të komunës dhe pritet kryerja e disa formaliteteve burokratike që ajo të vihet në dispozicion për transportimin e të sëmurëve drejt spitaleve të Shkodrës. Autoambulanca mësohet se është marrë nga ministri Ndoka pas disa kërkesave të përsëritura të kreut të Komunës së Kelmendit zotit Ndue Lelçaj. Megjithatë mjeku specialist i zonës zoti Arbër Gjermeni, ditët e fundit ka kërkuar që qendra shëndetësore duhet rikthyer përsëri në spital me mundësi shtrimi e përkujdesjeje të specializuar të të sëmurëve. Një vendim i tillë do ta përmirësonte dukshëm shërbimin shëndetësor në këtë komunë të thellë malore. Kësaj kërkese i është bashkuar edhe kreu i komunës, ndërkohë kjo nuk mjafton, pasi gjithçka mbetet për t’u konkretizuar me një vendim të Ministrit të Shëndetësisë, demokristianit Nard Ndoka.

Shtëpia e Kulturës kthehet në palestër shkolle

Bajzën vazhdon ta ndjekë fati i keq me shtëpitë e kulturës. Edhe pse një trevë historikisht me

tradita në organizimin e aktiviteteve artistike e kulturore, përsëri vazhdon të mbetet pa qendrën e saj të kulturës. Megjithatë duhet thënë se fonde për ndërtimin e një shtëpie artistësh ka marrë sa askush tjetër. Prej kohësh u fillua Pallati i Kulturës e miljona lekë tashmë e kanë humbur identitetin dhe destinacionin e tyre. Por fatin e tyre e kanë ndjekur edhe më shumë se 100 miljo lekë të vjetra akorduar vitet e fundit nga qeveria shqiptare. Ngrehina e re thuhet se është tërësisht jashtë parametrave për një qendër kulture e si e tillë mund të kthehet në palestër për shkollën 9-vjeçare dhe atë të mesme të Bajzës. Të paktën ky është konfirmimi që vjen nga kreu i komunës, zoti Gjovalin Veshtaj. Pas këtij momenti vështirë se dikush mund të kujtohet për akordimin e fondeve për një shtëpi ose pallat të ri kulture në Komunën e Kastratit.

Sokol Axhemi thërret “Bashkonju shokë”

Ka qenë ky mesazhi i nënkryetarit të partisë Lëvizja Socialiste për Integrim, zotit Sokol Axhemi,

gjatë një takimi të zhvilluar me antarë të kësaj partie për komunën e Gruemirës. Zoti Axhemi kishte mbërritur në takimin e zhvilluar për t’i përshëndetur të gjithë antarët dhe simpatizantët e kësaj partie në komunën e Gruemirës për rezultatet e larta të arritura në zgjedhjet vendore të 18 shkurtit gjatë vitit të kaluar. Ndërsa kreu i LSI-së për Malësisnë, zoti Sytki Ndreca ka sjellë në vëmendje të pjesëmarrësve rezultatet e arritura në shkallë rrethi, nënkryetari Axhemi ka përcjellë tek të pranishmit mesazhin e bashkimit të të gjithë opozitës. Vetëm të bashkuar do të fitojmë zgjedhjet e përgjithshme të vitit 2009, ka thënë zoti Axhemi ditët e fundit në komunën e Gruemirës. Ai ka kërkuar një forcim të punës së strukturave të partisë dhe një koordinim të aksionit politik të të gjithë krahëve të opozitës aktuale. Partia Lëvizja Socialiste për Integrim në rrethin e Malësisë është forca e tretë politike e dalë pas zgjedhjeve vendore të 18 shkurtit 2007.

Nën hetim edhe rrugët e Malësisë

Burime të mirëinformuara dhe që vinë nga zëdhënësi i Kontrollit të Lartë të Shtetit, konfirmojnë se mjaft nga rrugët që janë asfaltuar prej vitesh në Malësinë e Madhe dhe veçanërisht që nga viti 2005 e deri tani, janë duke u hetuar edhe nga prokuroria pas parregullsive të konstatuara në tenderime dhe prokurime, në drejtorinë e përgjithshme të rrugëve, dhe që kanë lidhje edhe me rrugët e Malësisë së Madhe, disa prej të cilave janë duke hetuar intensivisht në shumë drejtime. Bazuar në aktet dhe konstatimet e Kontrollit të Lartë të Shtetit, pas paraqitjes së materialeve, abuzuese kryesisht në prokurime dhe tenderime. Dhe ku nuk do të harrohen edhe verifikimet në terren për cilësinë e rrugëve të asfaltuara. Pothuajse në të gjithë Malësinë e Madhe, e cila prej muajsh në bazë të të dhënave të grumbulluara në vite, është bërë objekt në prokurorinë e përgjithshme jo vetëm për rrugët, por edhe për çështjen e pronave, dosjet e të cilave së shpejti pritet që të hapen dhe t’u hiqet pluhuri i harresës dhe i shkeljeve të konstatuara. Pavarësisht nga përpjekjet e bëra për krasitjen e dokumentave nëpër zyra, para dhe pas vitit 2005.

Drejtori i arsimit jep alarmin për investime

Malësia e Madhe ka nevojë urgjente dhe së paku deri në vitin 2010 për ndërtimin e katër shkollave të reja, rikonstruksionin e nëntë shkollave si dhe shtesën e 15 klasave, dhe ku si më emergjentet paraqiten ndërtimi i një shkolle të re në nivelin e arsimit të mesëm në Bashkinë Koplik, ku 40 % e nxënësve për mungesë objekti e vijojnë shkollën pasdite. Ndërkohë që edhe në Komuna ka nevoja emergjente. Ky është alarmi, biles edhe me tone shumë të larta, që ka dhënë publikisht drejtori i zyrës arsimore të M. Madhe, Ardian Lulaj, puna e të cilit është për t’u vlerësuar. Por përsa i takon investimeve, ka thënë Lulaj, që në vitin 2003 ato nuk janë më kompetencë e Zyrës Arsimore, por e pushtetit lokal të cilët për hir të së vërtetës, përveç disa projekteve që sjellin për t’i çuar në Ministrinë e Arsimit dhe që nuk kanë munguar, shumë pak për të mos dhënë aspak fonde lënë nga ?????? e tyre për shkolla duke mbuluar vetëm lyerjen, xhamat dhe ngrohjen sipas projekteve të bëra. M. Madhe deri në vitin 2010 i nevojiten 1 miliard e 300 milion lekë që të plotësojnë nevojat më emergjente për shkollat.

Demokratët mbesin për vjeshtë

Edhe Kryeministri i Shqipërisë, njëkohësisht edhe kreu i Partisë Demokratike të Shqipërisë, Sali Berisha ka deklaruar se së shpejti do të bëhen zgjedhje të përgjithshme në partinë që ai drejton me qëllim organizimin dhe rikonstrukturimin e Partisë më të madhe në koalicionin qeverisës të pas korrikut të vitit 2005. Sipas burimeve tona të mirëinformuara dhe që vinë nga selia blu zgjedhjet në Partinë Demokratike, përfshi edhe degën e demokratëve të M. Madhe do të zhvillohen në vjeshtën ose në dimrin e fundit të këtij mandati qeverisës me shpresën e M. Madhe rikuperuese për ta fituar edhe një tjetër madat në verën e vitit 2009. Zgjedhjet të cilat në rrallët e demokratëve, për herë të parë kësaj here dhe kurdo që të bëhen do të zhvillohen me parimin: një anëtar, një votë. Sidoqoftë siç ka deklaruar kreu i demokratëve Berisha, motorrat ende nuk janë ndezur, ndoshta sepse edhe benzina mund të ketë edhe ndonjë fije ujë. Por deri në vjeshtë shpresohet se demokratët do t’ia bëjnë ballë duke zgjedhur drejtuesit e ri të Partisë.

Deputeti Sterkaj dhuron 2 mijë euro për “Veleçikun”

Më në fund pas premtimit të tij, që në vitin 2005, deputeti i Malësisë së Madhe z. Paulin Sterkaj ka dhënë kontributin e tij financiar për ekipin e futbollit “Veleçiku” dhe me një shumë të konsiderueshme me vlerë prej 2 mijë eurosh. Duke ia dhuruar ekipit të “Veleçikut” para, kanë shërbyer për një qëndrim disaditor të djelmoshave veleçikas dhe stafit të tyre në Ulqin. Megjithatë edhe pse deputeti Sterkaj ka dhënë kontributin e tij nevojat e “Veleçikut” për fonde financiare janë jetike. Nëse malësorët duan që ta kenë ekipin e futbollit “Veleçiku”, dhe që pa tjetër duhet mbajtur dhe financuar jo vetëm nga Bashkia që mundësitë financiare i ka tepër të kufizuara, nga deputeti Sterkaj si dhe nga disa biznesmenë dhe nga “lypsari” Ismet Balaj, por nga shumë më tepër persona të cilët tashmë janë biznesmenë dhe kanë bërë miliona me paratë dhe tendera e shtetit që në këtë rast nëse kontribuojnë së bashku u kërkohet shumë pak.

Edhe Kastrati së shpejti me ekip futbolli

Përveç ekipit të futbollit “Veleçiku”, Malësia e Madhe brenda pak muajsh do të ketë edhe një tjetër ekip futbolli, me emrin “Kastrati”, dhe që do të jetë ekipi i futbollit të komunës së Kastratit me veprimtari dhe qendër në Bajzë. Këtë fakt e ka konfirmuar për gazetën “Malësia” kryetari i komunës së Kastratit, zoti Gjovalin Veshti, i cili është shprehur se fillimisht ekipi më i ri i futbollit M. Madhe me emrin “Kastrati” do të rregjistrohet në kategorinë e tretë, për të vazhduar pastaj udhën për në kategorinë e dytë të futbollit shqiptar. Zoti Veshti nuk ka dhënë shumë detaje, pasi këto ka thënë ai do t’i mësoni nga specialistët përkatës, por ka sqaruar se ekipi do të ketë të gjithë përkrahjen e tij duke vlerësuar si shumë të rëndësishme fushën e futbollit që i plotëson kushtet për në kategorinë e tretë, dhe që është pronë e komunës Kastrat.

Kopliku së shpejti me plan urbanistik

Falë një fondi prej 40 mijë eurosh të dhënë nga qeveria zviceriane, për bashkinë e Koplikut dhe aftësive menaxhuese të kryebashkiakut koplikas z. Ramadan Lika, për ta siguruar këtë fond kaq të domosdoshëm. Kryeqendra e Malësisë së Madhe, ose përndryshe, Bashkia e Koplikut, brenda tre mujorit të parë të vitit 2008, do të bëhet me planin rregullues urbanistik i paraqitur këto ditë nga pala zviceriane në bashkëpunim me Ministrinë përkatëse të Republikës së Shqipërisë dhe Bashkinë e Koplikut. Sipas planit rregullues urbanistik të paraqitur dhe që pritet të miratohet në Këshillin bashkiak të qytetit të Koplikut brenda muajit maj. Qyteti i Koplikut do të ketë përfundimisht planin rregullues urbanistik të sotmes dhe të ardhmes, plan i cili sipas specialistëve përkatës do të jetë për 15 vitet e ardhshme, në të cilin janë paraqitur të gjitha detajet e shesheve të ndërtimit, ndërtesat që do të bëhen, sipërfaqet e gjelbërta, llojet e ndërtimeve, madhështia e tyre, niveli i kateve etj, ndërtime që në të ardhmen pritet të ndërtohen më së shumti nga biznesi privat. Kryetari i Bashkisë Lika ka deklaruar se nuk do të ketë leje ndërtimi pa miratimin e këtij plani rregullues urbanistik të qytetit.

Zyra qëndrore e GTZ me qendër në Podgoricë dhe ajo rajonale në qytetin e Shkodrës

parashikojnë të kryejnë investime për ruajtjen e pasurisë ujore në liqenin e Shkodrës dhe zhvillimin ekonomik në dy anët e kufirit Shqipëri – Mali i Zi. Konfirmimin e një investimi të tillë e ka bërë në qytetin e Koplikut konsulenti i GTZ Stefan Drager dhe Aleksandra Kikoviç, përfaqësues të zyrës qendrore të GTZ në kryeqytetin malazez. Ata janë pritur në zyrën e tij nga kryetari i bashkisë, z. Ramadan Lika. Zoti Drager i ka shpjeguar kreut të Bashkisë së Koplikut pikat më kryesore të projektit që do të implementohet në dy anët e liqenit të Shkodrës i cili do t’i japë një tjetër zhvillim ekonomik rajonit në qarkun e Shkodrës dhe atë të Tuzit. Aktualisht po punohet për evidentimin e pikave më kryesore të projektit dhe më pas në koordinimin e veprimeve me përfaqësuesit e pushtetit vendor në dy anët e kufirit. Kreu i bashkisë zoti Lika, ndërsa ka falenderuar përfaqësuesit e fondacionit gjerman për gatishmërinë e bashkëpunimit në realizimin e projektit ka paraqitur një panoramë e të detajuar të resurseve turistike dhe mjedisore që aktualisht ka rajoni i Koplikut. Ai ka garantuar konsulentët e GTZ se janë të gatshëm dhe ofrojnë të gjitha kushtet e një bashkëpunimi efikas dhe afatgjatë për të ardhmen, ndërkohë që do të rriten edhe fushat e bashkëpunimit me rajonin e Tuzit në republikën e Malit të Zi. Konsulentët e GTZ janë interesuar në tërësi dhe për hapat e mëtejshëm që parashikohet të merren në zhvillimin ekonomik të rajonit të Shkodrës. Në takimet e tjera do të flitet konkretisht për implementimin e fazave të projektit që parashikohet të realizohet në Liqenin e Shkodrës në dy anët e kufirit Shqipëri – Mali i Zi.

Automatiku i Vasil Shantos u shit në vitin 1997

Këto ditë u mbushën 64 vjet nga vrasja e Heroit të Popullit, Vasil Shanto. Pranë memorialit të tij në qendër të Vrakës, sot vendosën kurora me lule veteranët e luftës dhe përfaqësues të forcave të majta politike. E ndërsa kjo ka qenë ana zyrtare e një aktiviteti të tillë përkujtimor, ana tjetër, ajo humane është vërtet shqetësuese. Kjo jo vetëm për bojkotin e pushtetarëve vendorë dhe partive të spektrit të djathtë politik, por më tepër për gjendjen skandaloze në të cilën gjendet memoriali i heroit Vasil Shanto në qendër të Vrakës. Me shumë mundim është arritur që memoriali të çlirohet pjesërisht nga telat me gjemba që të sjellin vite pas në kohën e diktaturës komuniste, ndërkohë që aktualisht një këtu nuk ka mbetur asgjë nga madhështia e dikurshme. Ndërsa memoriali ka vite që nuk është lyer, përkundrazi edhe busti i heroit është zhveshur nga pllakat e mermerit e gjithçka është katandisur në një gjendje të mjerueshme. Heroi i Popullit, Vasil Shanto, edhe pas 64 vitesh ndjehet sërish i persekutuar. Në një gjendje të tillë e ndoshta më keq gjenden edhe të gjitha simbolet e tjera të Luftës Nacionalçlirimtare në rrethin e Malësisë të cilat në vetvete përfaqësojnë një pjesë të rëndësishme të historisë tonë kombëtare, është shprehur kreu i veteranëve të Malësisë Deli Bishja. Interesant është fakti se gryka e automatikut të Vasil Shantos është dërguar jashtë vendit për t’u shitur që në vitin 1997 dhe ka mbetur atje pasi nuk është vlerësuar me vlerë.

Tani do të kërkoj votëbesimin

Intervistë me kryetarin e degës së P. D. të  M. Madhe, zotit Gjovalin Veshtaj

Gjovalin Veshtaj, kryetar i komunës së Kastratit pas zgjedhjeve vendore të 18 shkurtit 2007, kryetar i komanduar i degës vendore të Partisë Demokratike të rrethit prej dy vitesh, ish nënprefekt i trevës së Malësisë, njëri ndër themeluesit e Partisë Demokratike në Komunën e Kastratit, me profesion mësues me arsim të lartë, i ardhur nga shtresa e të persekutuarve të diktaturës 50 –vjeçare komuniste, ka pranuar të intervistohet për gazetën “Malësia”:

“Malësia”: Ka dy vjet që jeni komanduar në krye të degës vendore të Partisë Demokratike në rrethin e Malësisë. A ndjeheni i kënaqur me rezultatet qëkeni arritur?

Përgjigje: Në përgjithësi ndjehem i kënaqur, për të mos thënë i lumtur. Pasi gjatë këtyre dy viteve, dega vendore e Partisë Demokratike në bashkëpunim edhe me aleatët e saj të ngushtë, kanë shënuar Fitoren më të madhe në këto vite pluralizmi politik në Shqipëri. Për herë të parë në zgjedhjet vendore të 18 shkurtit 2007 arritëm të fitojmë në Bashkinë e Koplikut dhe në të gjitha komunat e nënprefekturës së Malësisë.      

“Malësia”: Një rezultat të tillë ja dedikoni vetëm vetes apo gjithë strukturave të Partisë Demokratike në rreth?

Përgjigje: Natyrisht që unë krenohem për atë që është arritur duke mos mohuar as kontributin tim, por në radhë të parë dua të theksoj se fitorja e arritur mban vulën e kontributin e të gjithë strukturave të Partisë Demokratike, partive të koalicionit e gjithë masës së madhe të demokratëve të Malësisë që për asnjë çast nuk e kanë humbur besimin e shpresën tek Partia Demokratike, tek forca kryesore politike në vend, e cila ka marrë bekimin e shqiptarëve për ta integruar vendin tonë në familjen e vendeve të zhvilluara demokratike evropiane e botërore.

“Malësia”: Kujtoj që me rastin e emrimit tuaj si kryetar i komanduar i Partisë Demokratike në rreth ka patur mjaft kontestime nga antarë të kryesisë. Sot pas dy vitesh a mendoni se qëndrojnë akoma dyshime për aftësitë tuaja drejtuese në krye të kësaj force politike?

Përgjigje: Ju mund të pyetni ata që vërtetë nuk kanë besuar më parë në aftësitë e mia menaxhuese e drejtuese të Partisë Demokratike. Vetëm dua t’ju them jo pa kënaqësi se pikërisht ata që më kritikuan atëherë, sot janë bashkëpunëtorët dhe njerëzit më të afërm që më përkrahin e mbështetin në riorganizimin e partisë dhe çuarjen përpara të reformave demokratike.

“Malësia”: Si mendoni a funksionojnë normalisht strukturat e Partisë Demokratike në rreth dhe a shikoni ju një farë zbehje të aktivitetit politik pas fitores së arritur në zgjedhjet e 18 shkurtit të vitit 2007?

Përgjigje: Nuk mendoj se ka zbehje, por një farë apatie pas fitores së arritur ka qenë deri diku e justifikueshme. Njerëzit tanë janë në krye të institucioneve qendrore dhe pushtetit vendor e si të tilla përpiqen të realizojnë në bazë programin e Partisë Demokratike. Megjithatë dua t’ju konfirmoj se në asnjë rast nuk kemi lënë pas dore edhe punën me strukturat e Partisë Demokratike në bazë e në qendër të cilat kontrollojnë në vazhdimësi edhe punën e të zgjedhurve lokal.

“Malësia”: Në zgjedhjet e fundit ju e keni ndarë pushtetin përgjysmë me partitë e koalicionit. A ju duket e drejtë një ndarje e tillë disi fiktive?

Përgjigje: Koalicioni vendoset në qender e këtu në bazë detyra jonë është ta zbatojmë ashtu siç është hartuar. Aktualisht në rrethin e Malësisë, Partia Demokratike ka fituar Bashkinë e Koplikut, Komunën e Kastratit dhe atë të Shkrelit. Natyrisht që nuk më duket e drejtë një ndarje e tillë, pasi dihet që malsorët në përgjithësi kanë votuar e vazhdojnë të votojnë masivisht për Partinë Demokratike, si forca politike që plotëson më së miri të gjitha aspiratat e banorëve të trevës.

“Malësia”: Po për kandidatët për kryetarë të komunave a keni pasë kontestime?

Përgjigje: Nuk mendoj se ka shumë rëndësi të jap një përgjigje pasi përgjigjen më të mirë e kanë dhënë votuesit me 18 shkurt. Ata janë kryetarë të zgjedhur të njësive të qeverisjes vendore dhe si të tillë janë aleatët tanë në rrugën e realizimit të programit politik të koalicionit qeveritar gjatë këtij mandati 4 vjeçar të qeverisjes vendore.

“Malësia”: Ju ishit në detyrën e nënprefektit të Malësisë. Sinqerisht, përse kandiduat për kryetar të Komunës së Kastratit. A kishte kandidatë të tjerë që mund ta kryenin një detyrë të tillë nga zona juaj?

Përgjigje: Disa herë jam shprehur publikisht që nuk kam kërkuar të jem kandidat për kryetar i Komunës së Kastratit. Strukturat e partisë në komunë me vullnetin tim të plotë kishin propuzuar disa kandidatura të tjera, kryesisht antarë dhe aktivistë të njohur të Partisë Demokratike, njerëz të ditur e plot reputacion të fushave të ndryshme që do ta drejtonin me aftësi e cilësi të larta morale Komunën e Kastratit. Vendimi për zgjedhjen time ka ardhur në momentet e fundit me propozimin e strukturave të larta të Partisë Demokratike Shqiptare. Unë ndjehesha mjaft mirë e komod në detyrën e nënprefektit të Malësisë, por që në një moment ngërçi të krijuar nuk mund t’i shmangesha një detyre tjetër në shërbim të komunitetit të Kastratit.

“Malësia”: A jeni dakort me deklarimin e nënkryetares së Partisë Demokratike, z. Jozefina Topalli se partia ka anashkaluar militantët e saj gjatë këtyre viteve në pushtet. A qëndron një deklarim i tillë edhe për rrethin e Malësisë?

Përgjigje: Mendoj se qëndron veçanërisht në disa administrata të njësive të qeverisjes vendore dhe institucioneve që operojnë në rrethin e Malësisë. Ne kemi vendosur të ndërhyjmë për të rikuperuar e ndrequr atë që është bërë keq.

“Malësia”: Ç’ka do të thotë?

Përgjigje: Që do të thotë se shumë shpejt mund të bëhen ndryshime rrënjësore në disa prej drejtuesve të institucioneve në trevën e Malësisë, gjithmonë me synimin e përmirësimit të punës për të ardhmen. Ka disa drejtues pa arsim përkatës dhe jo të vendosur e aktivë në kryerjen e reformave të Partisë Demokratike.

“Malësia”: Ju vini nga shtresa e të persekutuarve. A mendoni se keni bërë shumë pak për ta gjatë këtyre viteve të qëndrimit tuaj në pushtet?

Përgjigje: Malësia e Madhe është ndër trevat më të persekutuara në shkallë vendi e mundësitë tona në një rast të tillë zvogëlohen disi. Por dua t’ju them se ne kemi bërë më të mirën e mundshme gjatë këtyre 17 viteve pluralizëm politik për integrimin real të përfaqësuesve të kësaj shtrese. Më tej është i rëndësishëm fakti që vetëm në trevën e malësisë nuk është zbatuar ligji me kosekuenca komuniste 7501 për ndarjen e tokës bujqësore. Një fakt i tillë ka ndikuar ndjeshëm në evitimin e konflikteve për pronën dhe unitetin dhe harmoninë e banorëve të zonës.

“Malësia”: Gjatë këtij viti do të bëhen zgjedhjet e reja në strukturat e Partisë Demokratike. A do të jeni ju kandidat për kryetar i kësaj partie?

Përgjigje: Unë ka dy vjet që drejtoj si i komanduar Partinë Demokratike të rrethit  e rezultatet kanë qenë të dukshme dhe konkrete. Në zgjedhjet e ardhshme të këtij viti jo vetëm do të kandidoj, por më shumë do të kërkoj votbesimin e gjithë antarëve të Partisë Demokratike të rrethit, të cilët me vullnet të plotë do të konfirmojnë dëshirën e tyre për t’i drejtuar në udhën e mëtejshme të suksesit.

“Malësia”: Si e parashikoni garën elektorale brenda strukturave të Partisë Demokratike? A keni ndonjë mendim konkret për rivalët tuaj që e aspirojnë kreun e kësaj partie në zgjedhjet e ardhshme?

Përgjigje: Natyrisht, gara do të jetë e qetë, transparente dhe shumë demokratike. Suksesi im konvertohet në votën e antarësisë bazuar në rezultatet e arritura, por kjo nuk e përjashton mundësinë e daljes së kandidaturave të tjera që e synojnë kreun e partisë. Në radhët e Partisë Demokratike ka mjaft figura të rëndësishme të njohura për aftësitë menaxhuese dhe drejtuese që mund ta udhëheqin mjaft mirë degën vendore në vitet që vinë.

“Malësia”: Tashmë keni një vit në pushtet si kryetar i Komunës së Kastratit. A jeni i kënaqur me ato që keni arritur?

Përgjigje: Në përgjithësi ndjehem i kënaqur, pasi brenda kësaj periudhe janë asfaltuar 2.1 km rrugë që lidhin fshatrat Gashaj e Delaj me qendrën e komunës. Ka përfunduar faza e parë e ndërtimit të ujësjellësit të Bajzës, ka ndryshuar dukshëm puna dhe përkushtimi i administratës së komunës. Është rritur bashkëpunimi me biznesin, është përmirësuar mbledhja e taksave vendore si dhe ka një bashkëpunim mjaft efikas me Këshillin e Komunës. Të gjitha këto kanë krijuar një klimë mjaft të mirë për rritjen e investimeve për të ardhmen. Konkretisht brenda këtij viti do të asfaltohet aksi rrugor Goraj – Bratosh, do të përfundojnë të gjitha projektet e nisura në asfaltimin e rrugëve, do të implementohet faza e dytë e ndërtimit të ujësjellësit për qendrën e komunës dhe për herë të parë do të realizohet plani i zhvillimit urbanistik të qytetit të Bajzës në një sipërfaqe prej 50 hektarësh.

“Malësia”: Zoti Veshtaj, harruat sportin e kulturën?

Përgjigje: Jo, ato kanëqenëdhe do të jenë në qendër të vëmendjes time në postin e kreut të komunës. Pasi zona e Kastratit ka një trashigimi të vlerësueshme në organizimin e aktiviteteve kulturore, sportive dhe artistike. Në këtë këndvështrim do të kërkoj ndërtimin e një qendre tjetër kulture dhe kthimin e asaj që është nisur në palestër të shkollës 9-vjeçare dhe asaj të mesme. Ajo në asnjë rast nuk mund të jetë një qendër kulture ku të demostrohet arti burimor, këngët dhe vallet karakteristike të trevës. Ndërsa për aktivitetet sportive ju deklaroj se komuna jonë së shpejti do të përfaqësohet me ekipin e saj të futbollit Kastrati që do të regjistrohet në kategorinë e tretë në shkallë vendi. Kemi fushën sportive dhe ekipet zinxhir të grupmoshave që garantojnë vazhdimësinë e ekipit “Kastrati” me synimin për ta përfaqësuar denjësisht trevën e Kastratit në sportin e futbollit.

“Malësia”: Ku e mbështetni realizimin e gjithë atyre investimeve kur grandi për vitin 2008 është caktuar nga qeveria vetëm 20 miljon lekë të vjetra më shumë se viti i kaluar.

Përgjigje: Realisht ndjehem i pakënaqur për grandin e akorduar, pasi aktualisht jemi komunë – qytet dhe si të tillë duhet të trajtohemi me një shumë tjetër. Për më tepër komuna të tjera në kushte të përafërta dhe me një numër të njëjtë banorësh marrin një grand deri 50% më tepër se komuna e Kastratit. Megjithatë investimet do të realizohen me financimin e mjaft projekteve që kemi dërguar në dikastere të qeverisjes shqiptare.

“Malësia”: Bajza bashki, një realitet apo një premtim elektoral?

Përgjigje: Besoj një realitet, por që gjithsesi pret kohën e nevojshme për t’u konkretizuar. Qeveria shqiptare në kuadrin e rindarjes territoriale të vendit do të marrë parasysh edhe kërkesën për shpalljen e Bajzës Bashki. Një akt i tillë nuk mund të jetë i shkëputur pasi do të marrin status tjetër qeverisje edhe disa komuna të tjera të vendit.

“Malësia”: Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ndodhet një komunitet i madh i shqiptarëve nga zona e Kastratit. A parashikoni të shtrini me ta urat e komunikimit?

Përgjigje: Patjetër. Unë shpejt do të bëj një vizitë në Detroit dhe Nju Jork të Shteteve të Bashkuara, ku parashikoj të bëj disa takime me komunitetin e atjeshëm. Do t’i ftoj të gjithë, që sipas mundësive, të investojnë kursimet e tyre në fusha të ndryshme të biznesit dhe zhvillimit të turizmit. Me këtë rast do t’ju paraqes edhe planin urbanistik të qytetit të Bajzës i cili përfundimisht do të disiplinojë projektet e reja të zhvillimit të cilat pritet ta përmirësojnë dukshëm infrastrukturën dhe jetën e banorëve të komunës.

“Malësia”: Së fundi zoti Veshtaj. A e lexoni gazetën “Malësia” dhe nëse po, cili është opinioni juaj për atë ç’ka përcjell ajo për banorët e zonës?

Përgjigje: Me sinqeritet ju them që e pres me shumë kënaqësi çdo numër të ri të gazetës “Malësia”. E lexoj vazhdimisht dhe përpiqem menjëherë të reflektoj për problemet dhe mesazhet që ju përcillni përmes faqeve të saj. Jeni realisht organi më i dashur për të gjithë banorët e trevës e uroj që vazhdimisht në faqet e saj të dominojë kultura dhe mesazhet e mirkuptimit e harmonisë midis njerëzve pa kurrfarë dallimi fetar e krahinor.duke ofruar bashkëpunimin tim njëheraz ju bëj thirrje të gjithë atyre që kanë mundësi që të kontribuojnë për ta mbajtur gjallë e përmirësuar më tej këtë dritare të dijes e shpresës në trevën e Malësisë.

“Malësia”: Zoti Veshtaj, ju faleminderit që pranuat ftesën dhe ju urojmë suksese në realizimin e detyrave dhe dëshirave tuaja në të ardhmen.

Përgjigje: Juve ju faleminderit. Ishte kënaqësi që komunikova përmes faqeve të gazetës “Malësia” me lexuesit tuaj brenda dhe jashtë vendit. Suksese në misionin tuaj fisnik e human.

Intervistoi: R. Ymeri

Ja pse shkuam në festën e P. D.

Veprimtaria politike e L.S.I në këto tre vjet të krijimit të saj në rrethin Malësi e Madhe i ka shërbyer dhe po i shërben më së miri vizionit që ajo i ka vendosur që me themelimin e saj, vizione këto që kanë të bëjnë me dhënien e kontributit maksimal në përmirësimin e klimës politike në rreth e për më tepër në pjesëmarrjen e saj të drejtëpërdrejtë në vendimarrjet që kanë për qëllim interesat e komunitetit malësor.

Këto vizione jemi munduar që të mos mbesin në letër apo rëndom në retorikën e përditshme të llafollogjisë, por të transformohen në kulturën e respektin e çdo anëtari e simpatizanti të L.S.I. tek elektorati apo gjithë shtresat shoqërore që përbëjnë komunitetin tonë.

Në këtë kuadër (pavarësisht konfliktualitetit të egër politik të krijuar nga P.D. që pas ardhjes së saj në pushtet duke bërë spastrime politike në administratat publike deri edhe kryetarë të partive opozitare në rreth), ne kemi qëndruar konstant në misionin tonë emancipues. Ne dhamë shembullin e afrimit dhe civilizimit politik, në shërbim të interesave të përgjithshme (aspak politike) duke ftuar në të gjitha takimet e përvjetorët e L.S.I. të gjitha partitë e spektreve të djathta apo të majta,duke përfshirë këtu edhe shoqatat që operojnë në rrethin tonë.

Transparenca në realizimin e misionit tonë nuk ka munguar kur dihet fakti se lëvizjet tona politike janë vlerësuar edhe nga mediat vizive e të shkruara, ku gje rastin t’i përgëzoj për pasqyrimin korrekt të veprimtarisë politike të L.S.I. në Malësinë e Madhe.

Pikërisht këtij vizioni, pra të bashkëpunimit ndërpartiake dhe konsolidimit të mëtejshëm të demokracisë, i shëbeu edhe pjesëmarrja e forcës tonë politike në 17-vjetorin e krijimit të PD në Malësi, ç’ka mori vlerësimet e të gjithë aktorëve politikë dhe komunitetit në përgjithësi.

Me pjesëmarrjen tonë aty dhamë mesazhin e mirëkuptimit, paqes dhe bashkëpunimit e se më shumë gjëra na bashkojnë se sa na ndajnë,sidomos kur bëhet fjalë për interesa më madhore jashtë kornizës politiko-partiake asaj të harmonisë dhe mirëqënies social – ekonomike për malësorët dhe shqiptarët në përgjithësi.

Megjithëse theksova më sipër takimet ndërpartiake të të gjithë spektreve politike nuk duhet të bëhen vetëm në përvjetorë partish apo festash të ndryshme në rreth, por edhe për probleme të ndryshme në rreth, por edhe për probleme që shqetësojnë komunitetin malësor. Ne jemi të gatshëm që të marrim pjesë në të gjitha tryezat partiake apo në nivel ekspertësh që i shërbejnë pikërisht këtij qëllimi pa marrë përsipër rolin e liderit apo të personalizimit të këtyre tryezave si forcë e madhe apo e vogël politike. Mjafton që këto tryeza të jenë kuptimplote, dashamirëse e t’i shërbejnë forcimit të unifikimit në qëndrime për të mirën e Malësisë së Madhe dhe banorëve të saj.

Sytki  Ndrecaj, Kryetar i L.S.I. M. Madhe

Shpella e Frashërit, simbol i harruar civilizimi

Në qendrën e Komunës Kastrat (Malësi e Madhe), në qytetin e vogël të Bajzës, gjendet toponimi “Shpella e Frashnit”. Sot me këtë toponim indentifikohet një pus i zakonshëm në të cilin mbushet ujë. Nëse historia do të mbyllej me kaq nuk do të kishte ndonjë gjë të veçantë, por historia e këtij pusi me emrin “Shpella e Frashnit” është jo vetëm mbi 100 vjeçare, por mbi të gjitha ky toponim mban mbi vete një histori civilizimi dhe zhvillimi jo vetëm shqiptare, por edhe Europerëndimore. Por ne në fillim të një historie të shkurtër të këtij toponimi, dhe simbolit të tij, Pusit të sotëm apo Shpellës së Frashnit që ende vazhdon të quhet kështu, po kujtojmë se trojet ku është e shtrirë Bajza e sotme kanë qenë për shumë shekuj më përpara toka të mbuluara me pyje të dendura, të cilat shfrytëzoheshin zakonisht për dimrimin e blegtorisë të banorëve të Kastratit të Moçëm që shtrihej në lartësitë e Katundit të Kastratit. Bajza si vendbanim në dekumentet e autoriteteve të kohëve është relativisht i vonë. Një gjë të tillë e vertetojnë edhe shumë studiues dhe albanologë të shquar, si dhe vetë gojdhënat e trashëguara të banorëve Bajzjanë e Kastratas. Albanologu dhe studiuesi Giusepe Valentini në librin e tij: “IL DIRITTO DELLE COMUNITA NELLA TRADIZIONE GIURIDICA ALABNESE” në faqet 236-237 përveçse tregon disa hollësi të këtij vendbanimi, paraqet se Bajza konsiderohet si fshat më vehte vetëm në vitin 1881. Gjithsesi ne menduam që në këtë histori të shkurtër t’i referohemi studiuesit boshnjak At Lovro Mihaçeviq, i cili në librin e tij (mbresa, udhëtime dhe etnografi) me titull “Nëpër Shqipëri”, në faqen 78 për Bajzën shkruan: “BAJZA është famulli që nga viti 1825, prej të cilit vit datojnë edhe librat e amzës së famullisë. Kisha është e bukur, e ndërtuar në vitin 1808 me ndihmën e monarkisë sonë. (Duke ditur se Perandoria Austrohungareze ka qenë mbrojtësja më e mirë e trevave katolike të veriut, nga reprezaljet otomane, ne mendojmë se monarkia që përmend ky studiues është pikërisht ajo Austrohungareze..., shënim i imi, N. Bacaj). Famullia e tëra shtrihet në rrafshinën krejt pranë liqenit të Shkodrës, numëron 10 fshatra me 1240 banorë. “Gjithsesi “Shpella e Frashnit” si toponim ka një histori të trashëguar nga njëri brez në tjetrin, ku ne menduam të shkruajmë atë më të besueshmen: Shpella e cila përreth kishte si dru pyjorë mjaft frashna (pasi ishte pyll edhe vetë Bajza). Gjatë dimrave, nga banorët e Kastratit që dimronin në këtë zonë fushore (mbas vitit 1600), nuk kishte problem ujit, as për blegtorinë, as për njerëzit, pasi e merrnin këtë në breg të liqenit, si dhe në hurdhanat që krijoheshin nga reshjet. Mirëpo dalngadalë, freskia që sillnin pyjet, si dhe mbarësia e disa tokave që filluan të kultivohen bënë që disa familje, të ardhura apo autokton nga Kastrati të qëndrojnë për të banuar më gjatë se në dimër në trojet e Bajzës. Verërat e thata krijuan probleme me ujin e veçanërisht me atë të pijshëm për njerëzit. Filloi kërkimi i ndonjë burimi uji nëpër pyje, por kërkimet ishin të vështira dhe pa rezultat, derisa një ditë u mendua të ndiqej një kalë (kali është edhe simbol i dashamirësisë me njerzit), i cili largohej larg në pyll dhe vinte i fryrë në bark, ndoshta nga uji që pinte. Rezultati i ndjekjes së kalit kishte qenë i shkëlqyer, pasi kali shkonte pikërisht aty ku është pusi sot, dhe atëherë ishte një shpellë e cila në një thellësi të vogël, pak metërshe nxirrte ujë. Duke qenë se shpella kishte një farë hapësire dhe me “shkallë” natyrale kali ulej ngadalë dhe pinte ujë. Kastratasit që e zbuluan këtë, vendosën të bëjnë një farë konstruksioni në këtë shpellë, si dhe e emërtuan “Shpella e Frashnit” pasi kjo Shpellë ishte pikërisht pranë një frashnit të madh që dallohej nga zhvillimi dhe ngjyra jeshile me të tjerët përreth, ku me sa duket kjo vinte pasi rrënjët e këtij frashni ushqeheshin me ujë pikërisht në burimin e ujit të kësaj shpelle. Vitet e shekujt kaluan dhe shpella i shfaqte burimet e ujit gjithnjë e më thellë, (gjë që bëri të thahej edhe vetë Frashri-simbol), derisa banorët përreth u detyruan të mbushnin ujë me mjete (qypa, vlakë apo kova), që lëshoheshin me litarë apo diçka tjetër. Mbasi Bajza u bë famulli në vitin 1825, Shpella e Frashnit filloi të njihej në mbarë Malësinë e Madhe si burim i një uji të mrekullueshëm për të pirë, aq sa shpesh thuhej se je bërë i hijshëm si me pasë pirë ujë tek Shpella e Frashnit. Ndërtimet dhe meremetimet e Shpellës së Frashnit nuk kanë rreshtur asnjëherë derisa Vojvoda i Aliajve, Famëmadhi Zenel Shabani në vitin 1905 i punoi me mjeshtri e shpenzimet e veta Grykën e mrekullueshme Shpellës së Frashnit në të cilën mbushnin ujë banorët e Bajzës e më gjërë. Por kjo është njëra anë, pasi Shpella e Frashnit për më shumë se 100 vite u bë edhe vendi ku mblidheshin malsorët dhe malsoret e Bajzës, Kastratit e Malësisë së Madhe e më gjërë. Shpella e Frashnit me vendin përreth u bë simboli i kuvendeve ku mblidheshin burrat e urtë e trima, për të marrë vendime të rëndësishme për të mbrojtur trojet e Kastratit, Malësisë e Shqiptarisë nga pushtues e sundues të ndryshëm antishqiptarë. Tek kjo shpellë u morën vendime edhe për të lehtësuar e ndihmuar jetën e kastratasve e malsorëve, duke sfiduar shpesh nene të Kanunit, dhe duke lehtësuar plagën e gjakmarrjes apo hakmarrjes.

Por Shpella e Frashnit në histori njihet mbi të gjitha si vendi apo logu ku në ditë festash e gëzimesh mblidheshin banorë e banore të Kastratit, Malësisë së Madhe e shpesh më gjërë për të festuar dhe zgjedhur Femrën apo Mashkullin më të bukur e të hijshëm të këtij Logu, që thirrej “Logu tek Shpella e Frashnit”, Bajzë. Bukuria e cilsuar nga një juri malsorësh “Çertifikohej” me fjalët “Ka da apo dallua mbi të gjithë te Shpella e Frashnit”. Femrat apo edhe mashkujt që dalloheshin këtu për bukurinë e hijeshinë, atëherë nuk quheshin si sot, “Mis Bukuria”, por vlerësimi ishte i njëjtë me “Mis Bukuria” e sotme, por me një dallim tjetër të madh, sepse në ato kohë femrat dhe mashkujt visheshin me kostumet kombëtare, që jua shtonin hijeshinë, e jo si sot “alla franga”, njëlloj si në Malësi, Shqipëri apo diku nëpër botë. Sidoqoftë tek Shpella e Frashnit në ditë logjesh, këndohej e kërcehej, si dhe zhvilloheshin gara të ndryshme, deri edhe gjuajtje shenji me armë e tjerë, por të gjitha nën një rregull e disiplinë të admirueshme. Të gjitha çfarë thamë erdhën vrullshëm deri në fundin e nëntorit të vitit 1944, kur në pushtet erdhën komunistët, të cilët me metoda të reduktuara e refinuara lejuan ndonjë “log” deri në vitin 1967, kur edhe Logu tek Shpella e Frashnit merr fund për t’u ringjallur disi pas vitit 1991, kur sistemi komunist u rrëzua. Shpella e Frashnit tashma i ngjan një pusi të rregulluar disi në mënyrë më moderne, por pa humbur emrin dhe traditën e mrekullueshme që kujtohet e trashëgohet edhe sot në fillimet e shekullit XXI, si vend ku nuk duhet të harrohet, pasi kështu harrojmë atë pjesë të historisë të Civilizimit e zhvillimit që na ka lidhur e na lidh pazgjedhësisht me atë Europerëndimore, të cilit i përkasim që në agimin e jetës mbi këto troje. Por për ta përjetësuar këtë duhet të “Shpella e Frashnit” të marrë shpërblimin që i takon në histori, atë të shpalljes Monument Kulture.

Vasel Gilaj, Ndue Camaj

Studenti Rezart Rushaj shembull për të tjerët

Ai quhet Rezart Rushaj dhe ka lindur në Bajzë të Kastratit në vitin 1985, në një familje të rrespektuar dhe ky pjestar i ri i fisit Rushaj, të cilët për shumë vite kishte nxjerrë shumë intelektualë në fusha të ndryshme të jetës shoqërore që karakterizonin shoqërinë e atëhershme dhe të ditëve të sotme.

Ky djalë u rrit si shumë fëmijë të tjerë, me një fëmijëri normale, ku filloi shkollën tetëvjeçare dhe e mbaroi atë me rezultate të kënaqshme, por nuk u ndal me kaq ngaqë ishte traditë familjare dhe me këtë frymë ishte edukuar që shkolla është parësore. Filloi vitin e parë në shkollën e mesme të përgjithshme “Sherif Hoxha”, Koplik, ku vlen të theksohet se edhe i ati dhe halla kishin studiuar në këtë shkollë mjaft prestigjoze dhe mund të themi me plot gojë që kjo është pjesë e traditës familjare, duke studiuar në këtë shkollë dhe duke dalë me rezultate të kënaqshme.

Me të mbaruar shkollën e mesme me rezultate mjaft të kënaqshme, nuk mund tëlimitohej me kaq dhe këto rezultate pasuan në studimet universitare.

Studimet universitare i ndoqi në Universitetin “Zoja e Këshillit të Mirë” në Tiranë në një universitet privat dhe mjaft prestigjioz, i cili drejtohet nga një fondacion katolik, i vetmi i këtij lloji në Shqipëri.

Rezarti studioi në degën e Shkencave Politike dhe Marrdhënieve Ndërkombëtare, ku mund të themi që ishte shumë e vështirë për këtë djalë që të arrinte rezultate, për vetë faktin e thjeshtë se kishte mjaft probleme me gjuhën dhe literaturën ngaqë të gjitha ishin italisht dhe anglisht, por këtyre problemeve i shtohej dhe problemi financiar,ngaqë Rezarti nuk i përkiste asaj shtrese shoqërore që studionte në këtë universitet. Por me gjithë vështirësitë dhe problemet që e shoqëronin në jetën e përditshme, ishte vullneti dhe forca e të ecurit përpara ato që e bënë këtë djalë fitimtar, me të mbaruar vitin e parë me rezultate të shkëlqyera, e bënte këtë djalë fitimtar dhe krenar në mënyrë që mos të ndihej inferior ndaj shkokëve të klasës.

Në vitin e dytë dhe të tretë Rezarti u stimulua me një bursë që i lehtësonte së shumti barrën e rëndë financiare të cilën e kishte paguar me mjaft vështirësi, por universiteti duke parë arritjet dhe rezultatet e larta të studentit i ofroi atij një punë me kohë të pjesshme dhe shifet shumë qartë afrimi dhe tërheqja që bordi drejtues ka ndaj këtij studenti, në mbështetjen financiare dhe morale.

Me të mbaruar vitin e tretë në kohë, arritjeve të Rezartit do t’i shtoheshin dhe teza e diplomës e cila qe një sukses që e bëri Rezartin të merrte vlerësimin maksimal dhe t’i hapeshin rrugët për studimet pas universitare në universitetin prestigjoz të Barit dhe vlen të theksohet që të gjitha shpenzimet për këto studime që Rezarti do të kryejë në shtetin fqinj do t’i përballonte Universiteti  “Zoja e Këshillit të Mirë” në Tiranë.

Desha të ndaloj dhe një herë te tema e diplomës, e cila trajton më së miri Lirinë e Fesë në jurisprudencën Shqiptare, vlen të theksohet mënyra që ky djalë trajtonte këtë temë që për shumë vite nuk i është dhënë rëndësia e merituar.

Në këtë temë diskutohet me shumë pasion evulimi historik i fesë në shoqërinë shqiptare dhe vlerat që këto ente religjioze i kanë transmetuar shoqërisë, në këtë temë trajtohet mjaft qartë roli i kanunit të Lekë Dukagjinit, si pasuri juridike e kombit, në kanun thuhet në mënyrë eksplicide se: shqiptari është i lirë saqë nuk njeh autoritet tjetër përveç Zotit dhe ligjeve” mund të themi se shpirti i shqiptarëve është akoma i shëndoshë dhe i thjeshtë, dhe ky fakt bën që ato të kenë lidhje me principet fondamentale të ndershmërisë dhe drejtësisë. Kjo temë mjaft interesante që trajtohej edhe në regjimin e mbretit Zog dhe të statutit themelar të mbretërisë dhe atributet demokratike që ky statut mbart në vetvete, duke bërë që disa artikuj të këtij statuti t’i kushtoheshin lirisë së besimit dhe të ushtrimeve të zakoneve religjiosë, me ardhjen në pushtet të regjimit famëkeq të komunizmit, gjithë këto vlera që kishin shekuj që ishin ngritur bien menjëherë sepse ky rregjim mund të themi me plot gojë që deshi të vriste Zotin dhe ta shrrënjoste nga zemrat e shqiptarëve në mënyrë që të mbizotëronte ideologjia marksiste – leniniste, me këto veprime që finalizohen me kushtetutën e vitit 1976, janë dëshmija më e mirë e privimit të lirive dhe në veçanti të lirisë fetare.

Me rrëzimin e rregjimit komunist dhe me ardhjen e pluralizmit politik gjë që e cila solli liritë e munguara të shqiptarëve duke përfshirë dhe një nga liritë më themelore, atë fetare që për vite me rradhë komunizmi nuk e çrrënjosi nga zemrat e shqiptarëve, veçon në mes tjerash Rezarti në temën e dhënë për mbrojtjen e Diplomës.

Në këtë temë trajtohet projekti kushtetues i vitit 1994 dhe arsyet se pse dështoi dhe në mënyrë të veçantë trajtohet kushtetuta e vitit 1998 që është kushtetuta më demokratike që shoqëria shqiptare ka njohur ndonjëherë, në të cilën një hapsirë e veçantë i lihet lirisë fetare që për shumë vite ishte e shtypur, por jo e harruar. Me gjithë shpirt i uroj sukseset këtij studenti dhe shpresoj që në një të ardhme të dëgjojmë të gjithë për arritjet e tija dhe shpresoj që të dalë faqebardhë dhe krenar gjithmonë. Të shpresojmë se pas kryerjes së studimeve në Universitetin e Barit në Itali, Malësia e Madhe do ta ketë Rezart Rushajn, profesorin dhe politikanin e së ardhmes europiane.

Vasel Gilaj

Muzeu etnografik i Tuzit, historia mbi dy mijë - vjeçare e Malësorëve

Nëse nuk do ta kishim parë me sytë tanë nuk do ta kishim besuar kurrë se në fshatin Lekaj të Tuzit, Malësi e Madhe, (aktualisht pjesë e kufirit politik të Malit të Zi), kishte një MUZE ETNOGRAFIK  të ndërtuar mrekullisht nga grudasi Shtjefën Tom Ivezaj me bashkëshorten, Gjysten. Muzeu ishte i ndërtuar jo në një ambient publik, por në shtëpinë e Shtjefnit, i cili të katër dhomat e koridorin i kishte të mbushura me materiale etnografike, të cilat i kishte siguruar vetë nga gjetjet arkeologjike, i kishte blerë, apo ja kishin dhuruar malsorët këtij burri fisnik që, për krijimin e Muzeut Etnografik kishte sakrifikuar një jetë të tërë duke punuar nga vitit 1966 deri në vitin 2002, kur e kishte hapur për herë të parë këtë mrekulli të Trojeve tona Etnike. Duhet vënë në dukje se ky muze është i vetmi i këtij lloji në dy anët e krejt Malësisë së Madhe (në Mal të Zi dhe Shqipëri). Shtjefën Ivezaj nga profesioni është fotograf, por që nga ushtrimi i “profesionit” të etnografit ja kalonte një profesionisti të vërtetë. Gjithsesi edhe nga profesioni i fotografit zotëri Shtjefni, kishte filluar të bënte një mrekulli në celuloid, pasi njërën nga dhomat e muzeut ja kishte kushtuar FOTOTEKËS të tij me fotografi, që i kishte fiksuar ndër dekada me pjesë nga jeta e Malësisë e më gjërë, si dhe me fotografi të personaliteteve që bënë emër dhe nderuan krejt Shqiptarinë. Muzeu Etnografik dhe Fototeka ishin të regjistruara dhe liçencuara nga shteti malazez, gjë që bëhet vetëm atëherë kur një punë e tillë është profesioniste dhe shkencore, gjë që ja rrit vlerat Muzeut dhe Fototekës, dhe krijuesit të saj. Dhomat e Muzeut Etnografik të Malësisë së Madhe (emër që tashma e ka fituar) janë një befasi e vërtetë, jo vetëm për njerëzit e thjeshtë apo kureshtarë, por edhe për intelektualët dhe profesionistët e vërtetë të kësaj fushe. Aty gjen Enë të ndryshme prej balte, druri, qeramike, bakri (apo remi siç i kanë thënë malësorët). Aty gjen materiale të gdhendura prej guri. Aty gjen terrakota, flibula, ornamente zbukurimi për gratë e shtëpitë e kohëve, gjen edhe prerje të hershme monedhash, por edhe copa tjegullash apo tullash italike e ilirike. Këtu gjen vegla pune, që nga sëpata pre guri, bakri e bronxi, si dhe kosa apo kmesa, por edhe mjete për punimin e tokës me krahë apo kafshë. Parmenda dhe plugu, hosteni, rrota e qerres, pajimet e kalit e kaut të punës janë disa nga ato mjete jetese e mbijetese ndër shekujt e hershëm të parardhësve tanë. Në këtë muze gjen sofrat, siniat e tepsiat, magjen, lugët e lugjet, kotrovat e filxhanat, tëpinin e shekat, postat e shiltet ku rrinin familjarët. Gjen oxhakun e vjetër, gjen çibukun, kutinë e duhanit e mashen me vargje të nuseve që u ndeznin duhanin të zotëve të shtëpisë e miqve. Në këtë muze gjen enët që mbahej e pihej rakija e vera, por gjen edhe armët me të cilat mbroheshin jetët, doket, zakonet dhe këto troje ndër shekuj. Këtu gjen taganin, shpatën, harbin, arkibugjin, huten, peticën, mauzerren, livoren e gjerdanin e fishekëve. Por këtu nuk mungojnë as veglat muzikore të kohëve, si fyelli, zumarja, lahuta e çiftelia. E natyrisht mbi të gjitha gjen llojet e veshjeve të mrekullueshme të të parëve tanë (femra e mashkuj). Këtu gjen çakçirët, xhamadanin, kapicën, qostekun e sahatit dhe opingat prej lëkure e thesi e tjerë. Këtu nuk mungon as xhubleta e qëndisur me rruaxa ari, por as xhoka, çorapet me duvakun e nuses, ose më saktë gjen gjithë historinë e veshjeve kombëtare qindra-mijëra vjeçare. Gjen materiale varresh të parardhësve  tanë ilirë. Por edhe qindra materiale të tjera arkeologjike e historike që vërtetojnë hershmërinë e të parëve tanë në këto troje të bekuara të Europës. Në këtë muze, përveç disa objekteve që u përkisnin burrave të urtë e trima të Malësisë, na mahniti edhe dera e shtëpisë (në gjendje shumë të mirë) e bajraktarit famëmadh të Grudës, Smajl Martinit, derë që kushedi sa herë e ka hapur e mbyllur vetë Smajl Martini dhe e bija – heroina Tring Smajlja, por edhe dhjetëra burra e burrnesha të tjera që mblidheshin në këtë shtëpi për të kuvenduar për t’u dalë zot këtyre trojeve nga lakmitë e sllavëve, apo djajve aziatikë otomanë ndër mote etj. Muzeu Etnografik, nuk mund të përshkruhet as me qindra faqe të shkruara e jo më me kaq rreshta, pasi ky muze përmbledh brenda një histori mbi 2500 vjeçare të këtyre trojeve, madje një specialist i këtyre fushave, këtu gjen material të bollshëm për të ndërtuar jo një histori të përgjithshme, por të ndarë me vite, dekada e periudha të ndryshme zhvillimi e qytetërimi, që kanë kaluar të parët banorë të këtyre trojeve, që janë parardhësit tanë Pellazgët e Ilirët e deri tek Ne trashëgimtarët e tyre që jemi këtu që në agimin e jetës mbi këto troje. Është me vlera të thuhet se Shtjefën Ivezaj e ka ndërtuar këtë mrekulli me mjetet e veta, dhe ka sakrifikuar shtëpinë e tij, ku aktualisht për hir të Muzeut Etnografik, ai me bashkëshorten e tij, Gjyste Ivezaj, flejnë në “ballkonin” e Muzeut të improvizuar për të kaluar natën, por aspak të përshtatshme për moshën e tyre mbi 70 vjeçare.

Gjithsesi ne po e mbyllim këtë shkrim të shkurtër duke i uruar me gjithë zemër çiftit Ivezaj: Jetë sa më të gjatë e të lumtur, dhe Malësia e Shqipëria mos jua harroftë kurrë veprën tuaj fisnike.

Ndue Bacaj

Nikë Bunjaj, shkrimtari që po u reziston kohërave

Shkrimtari tashmë i mirënjohur brenda e jashtë Shqipërisë, Nikë Bunjaj ka filluar të shkruajë që në vitet 60-të, pra që në moshë fare të re. Fillimisht në poezi, por edhe në prozë. Nikë Bunjaj ka lindur në Selcë të Kelmendit, por, që në moshë të re ai punon në organet shtetërore, por shumicën e jetës së tij e kalon në fushën e arsimit e kulturës. Vetëm në arsimin e mesëm punon mbi njëzet vjet si zv. Drejtor dhe drejtor në shkollën e mesme të zonës së Bushatit. Nikë Bunjaj gjatë kësaj kohe në mënyrë të pandërprerë shkruan artikuj të ndryshëm në gazeta prestigjoze të kohës, si psh. në gazetën “Drita”, “Mësuesi”, “Bashkimi”, “Rinia”, si dhe në revista të ndryshme kulturore – artistike dhe shkencore, artikuj shkencorë e pedagogjikë. Nikë Bunjaj, bëhet antar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë që nga viti 1971 e deri më sot...

Shkrimtari Nikë Bunjaj, ka mbaruar shkollën e lartë, dy fakultete: gjuhë-letërsi dhe filozofi. Pak më vonë vazhdon edhe kursin pasuniversitar për filozofi dhe bëhet kandidat shkencor. Ka mbrojtur gjuhën ruse si gjuhë e parë mbas shqipes në atë kohë. Në vitin 1967-1970 është bërë Doktor i Shkencave.

Shkrimtari, poeti e publicisti tashmë i mirënjohur, ka shkruar e botuar në disa libra me shumë autorë e veçanërisht në “almanakun Shkodra” që dilte një herë në vit, prej një kohe disa vjeçare nën kujdesin e Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë.

                Përveç sa thamë më lart, Nikë Bunjaj, ka shkruar edhe këto libra të veçantë:

-          “Dritë në Malësi”, vëllim me tregime.

-          “Zhvillimi historik i feve historike kryesore”.

-          “Heroi që lindi në çerdhen e lirisë”, monografi.

-          “Nora e Kelmendit”, vjersha e poema.

-          “Agjenturat dhe agjentët”, roman.

-          “Nora e Kelmendit”, monografi.

-          “Shqipëria midis jetës a vdekjes”, publicistikë.

-          “Lotët që s’thahen”, vjersha e poema.

-          “Lëkura e nënës”, roman.

-          “Deri kur...?!”, roman.

-          “Mbretëresha me zemër e shpirt shqiptari”, monografi.

-          “Emigracioni dhe emigrantët”, roman.

-          “Dashuri, vuajtje dhe shpresë”, roman.

-          “Na lini pak atdhe”, tregime të zgjedhura.

Shkrimtari, poeti e publicisti i mirënjohur Nikë Bunjaj, është në përfundim të librit tjetër “Nusja

me vellon e lirisë”, monografi.

Nikë Bunjaj, në promovimin e librave që ka bërë brenda e jashtë atdheut, është cilësuar si një nga shkrimtarët më të suksesshëm, sidomos të viteve të fundit, duke marrë edhe disa çmime si brenda e jashtë vendit.

Ndaj për të gjitha këto etj., shkrimtari, poeti dhe publicisti i njohur Nikë Bunjaj, vitin e kaluar i është akorduar titulli “Qytetar Nderi” nga Këshilli i Komunës sëzonës së Kelmendit, me Nr. Vendimi 40/1, dt. 05.06.2006, me këtë motivacion: “Për kontribut të shquar në fushën e arsimit, kulturës, letërsisë e shkencës”, dhe vlerësimet e marrra gjatë promovimeve të veprave të tij brenda e jashtë shtetit si roman, monografi, vëllime me poezi etj., si dhe gjashtë dekorata të marra para dhe pas viteve 90-të, u bënë dhe një shtysë tjetër i fuqishëm për marrjen e këtij vendimi, pa mosnënvlerësuar edhe mbi njëzet e tre shkrime vlerësimi në shtypin e përditshëm dhe atë periodik brenda e jashtë vendit, duke e vlerësuar si shkrimtarin më të suksesshëm sidomos këto vitet e fundit, edhe pse në moshën 70 vjeçare ai vazhdon të shkruajë.

Rifat Ymeri

Organizatorët e simpoziumit nuk ftojnë opozitën

Në aktivitetin e organizuar me rastin e 63 vjetorit të kryengritjes antikomuniste të Malësisë, opozita nuk ishte e pranishme. Më saktë ata nuk ishin të ftuar. Ata që u morën me organizimin nuk arritën që një eveniment të tillë me vlera historike ta kthenin në një element të afrimit e bashkimit të banorëve të trevës me njëri – tjetrin. Ata nuk mësuan as nga mesazhi që përcolli festa e lindjes së Partisë Demokratike në rrethin e Malësisë. Aty për herë të parë krerët e opozitës aktuale trokitën gotat me zonjën e hekurt të politikës shqiptare duke dëshmuar në një farë mënyre se tashmë duhen shembur llogoret e së kaluarës kur demokratët e socialistët e shihnin si armik njëri-tjetrin e jo si vëllezër e bashkëudhëtarë të ndërgjegjshëm në rregen e zhvillimit e transformimit të shpejtë të vendit. Por disi më trishtues ishte fakti i mospjesëmarrjes së asnjë prej deputetëve të qarkut të Shkodrës në aktivitetin përkujtimor të zhvilluar. Jo të gjithë ishin në delegacionin që shoqëronte Presidentin Topi gjatë vizitës në Prishtinë e qytete të tjera të Kosovës. Gjithsesi për t’u përshëndetur prania e Prefektit Cungu dhe Kryetarit të qarkut Kolombi. E pajustifikueshme mungesa edhe e një telegrami nga strukturat drejtuese të partisë demokratike, Presidencës e Kuvendit të Shqipërisë në nderim e respekt të gjakut të derdhur nga 167 martirët dëshmorë të trevës së Malësisë. Para gjatë dhe pas kryengritjes së parë antikomuniste në Evropën Lindore të pas Luftës së Dytë Botërore.

Të persekutuarit kërkojnë drejtësi dhe jo lëmoshë

Fjala e z. Alfons Grishaj, i ardhur nga SHBA me rastin e 64 vjetorit të kryengritjes antikomuniste në Malësinë e Madhe

Është krenari që ndodhem midis jush në këtë rast të përkujtimit të një vepre madhështore historike, ju përshëndes në emër të themeluesve të Partisë Demokratike, të shpërndarë anëekënd globi, si dhe të Unionit Antikomunist Shqiptar!

Ngjarja që sot ne përkujtojmë, e injoruar me keqdashje nga historiografike dhe politika gjatë këtyre viteve të pluralizmit politik, por e stigmatizuar për dekada të tëra nga rregjimi komunist si lëvizja më reaksionare antikomuniste, për çka dhe u persekutua pjesa më e lavdishme e Malësisë së Madhe ka qenë në fakt rrezistenca dhe kryengritja e parë antikomuniste e organizuar në gjithë Europën Lindore. Nuk ka qenë aspak rastësi. Organizimi i lëvizjes të tillë politiko-ushtarake zë fill qëherët në mesluftë kur tashmë ishte e qartë se pushka komuniste më shumë se okupatorin kishte vënë në shënjestër gjithë elementin e pastër nacionalist duke futur vendin në një luftë civile. Krerët largpamës të Malësisë së Madhe intensifikuan kontaktet me krerët politikë të Shkodrës për një unifikim të faktorit antikomunist me qëllim përballjen e uzurpimit të dhunshëm komunist. Në këtë angazhim, krerët e Malësisë së Madhe kishin mbështetjen e gjithë popullit të kësaj krahine të lavdishme, lavdi e fituar në luftra të përgjakshme shekullore kundër turqve dhe sllavëve, duke ruajtur me besnikëri gjuhën, gjakun, doket, territorin, këngët dhe virtytet e shqiptarit. Malësia e Madhe, kurorë e nacionalizmit shqiptar, njësi kompakte trimash kreshnikë e liridashës nuk mund të pranonte pushtimin komunist, në krye të të cilit qëndronte një bandë kriminelësh pa fe e atdhe. Edhe pse shumë nga ata burra që iniciuan rrezistencën ishin të vetdijshëm se fuqia komuniste, e bazuar në terrorin gjakatar, mbështetur edhe nga interesat e qarta sllavokomuniste, ishte dukshëm superiore nga ana ushtarake, u hodhën në kryengritje të gatshëm për të sakrifikuar jetën për të shpëtuar atdheun dhe liritë civile.

Pasojat e kryengritjes ishin katastrofike për Malësinë. Burrat më të mirë u pushkatuan me gjyq e pa gjyq. Shtëpitë e tyre u dogjën e u plaçkitën. Familjet e tyre u internuan dhe u burgosën. Nuk flitej më për asnjë liri dhe të drejtë civile për këta njerëz. E gjithë Malësia u shndërrua në një kamp të vërtetë përqëndrimi. Nën gjithë këtë terror, Malësia mbijetoi me krenari të plotë.

Me shpërthimin e lëvizjes demokratike në fillim të nëntëdhjetës, Malësia u përfshi pa hezitim në erën e re. Në të gjitha tubimet demostruese antikomuniste si në Shkodër, ashtu edhe në Tiranë, kishte pjesëmarrës nga Malësia e Madhe. Ehde me themelimin e Partisë Demokratike, aktivistët demokratë malësorë ishin të shumtë dhe të kudondodhur, ku nuk mund të lihet pa u përmendur kontributi i jashtëzakonshëm i demokratit gojëtar dhe përfaqësuesit të madh të Malësisë, Dodë Kaçaj, një burrë i denjë për t’u rreshtuar në armatën e burrave fisnikë të Malësisë së Madhe.

Si në çdo përkujtimore, që është njëherazi edhe një ftesë për reflektim, nuk mund të rri pa mbajtur një qëndrim kritik në adresë të një qëndrimi të gabuar dhe aspak dinjitoz që mbajnë forcat demokratike në lidhje me lëvizjet antikomuniste të 45-ës dhe të tjerave të mëvonshme për të ardhur deri në ditët tona. Nga sa jam i informuar nga kontaktet me individë nga klasa antikomuniste është e pafalshme, që të drejtat që i përkasin kësaj klase të mbeten ende nën pluhurin e pashkundur të harresës që lanë zyrtarët socialkomunistë, kur dorëzuan pushtetin në korrik të 2005. Luftëtarët e idealeve të shenjta të lirisë, të cilët dhanë edhe jetën, nuk ishin mercenarë dhe nuk luftuan as për pagesë dhe as për dëmshpërblim. Vepra e tyre mbetet gjithnjë një apel i qartë për drejtësi. Çdo shartim i lirisë me praktikat komuniste, çdo kompromis me persekutorët nuk është pajtim, është pazar interesash materiale dhe rrjedhimisht një tradhti e hapur ndaj idealeve antikomuniste dhe një shkelje e veprave legjendare, si kjo që përkujtojmë sot. Baza sociale e forcave demokratike vazhdon të jetë e braktisur, sepse pazari pseudopluralist nuk i ka përfshirë antikomunistët në projektet e veta. Me pretekst të cv-ve më të pasura, në administratë preferohen më parë trashëgimtarët e persekutorëve sesa të persekutuarve, ndërkohë që rreshti i të arsimuarve mirë nga shtresa e të persekutuarve sot është i pafundëm. Këto i them edhe si trashëgimtar i njërës nga familjet organizatore dhe pjesëmarrëse në këtë lëvizje, por edhe si organizator dhe pjesëmarrës në lëvizjen antikomuniste shqiptare të dy dekadave të fundit. Për ta mbyllur përshëndetjen time, do doja t’ju kujtoja se Malësia e persekutuar dhe gjithë të persekutuarit e Shqipërisë kërkojnë drejtësi dhe jo lëmoshë!  

Demokristianët në trevën e Malësisë ndjehen të kërcënuar

Duket si paradoks por është e vërtetë. Antarët dhe simpatizantët e Partisë Demokristiane në trevën e Malësisë ndjehen pa mbështetje dhe të kërcënuar. Janë me dhjetra rastet e presioneve kundër tyre kryesisht në komunat e Gruemirës, Rrethinave dhe Bashkisë së Koplikut, popullsia e të cilave dominohet nga ajo me përkatësi të besimit musliman. Është intersant fakti se rritja e kësaj partie, vitet e fundit, shihet me xhelozi edhe nga partitë e djathta që janë në koalicion me Partinë Demokristiane. Kështu, ndonëse më të kamufluara, përsëri presionet dhe kërcënimet kanë qenë të vazhdueshme edhe nga ky krah dominant i politikës aktuale në shkallë vendi. Rasti më i fundit ka ndodhur javën e kaluar kur antari i Partisë Demokristiane, Luigj Bujaj, është qëlluar me armë zjarri në afërsi të shtëpisë së tij në komunën e Gruemirës nga persona tëpanjohur. Por banorë të zonës jo publikisht bëjnë të ditur për gazetën “Malësia”, se demokristiani Luigj Bujaj, është qëlluar me armë nga eksponentë të rrezikshëm muslimanë, antarë dhe aktivistë të Partisë Demokratike, që kishin humbur në përballjen elektorale të vitit të kaluar me Partinë Demokristiane. Në trevën e Malësisë, populli musliman dhe ajo katolike thuajse ndahen në mënyrë të barabartë. Komunat e Shkrelit, Kastratit e Kelmendit kryesisht popullohen me banorë të besimit të krishterë, ndërsa bashkia e Koplikut, ajo e Rrethinave dhe e Gruemirës banohen në masën deri 90% me popullsi të besimit musliman. Edhe kërcënimet kundër antarëve, aktivistëve dhe drejtuesve të Partisë Demokristiane në trevën e Malësisë kanë ndodhur kryesisht në zonat ku dominante është popullsia muslimane. Një situatë e tillë është vlerësuar si shqetësuese nga krerët e Partisë Demokristiane Shqiptare, të cilat kanë kërkuar edhe ndërhyrjen e strukturave të specializuara të shtetit për parandalimin e akteve të tilla që në tërësi nuk i shërbejnë bashkëjetesës dhe harmonisë ndërfetare në trevën e Malësisë së Madhe.

Kreshnik Kopliku

Të burgosurit e Kerpit të Shkrelit fitojnë 118 milion lekë

Pas plot 7 vitesh vuajtjesh dhe ecejakesh nëpër gjykata sa në Shkodër, sa në Tiranë, e më në fund edhe në Gjykatën e Apelit po në Tiranë. Mbas kalimit nga Gykata e Faktit dhe e Lartë në Apel ku edhe është marrë edhe vendimi i formës së prerë. Nëntë banorë të komunës së Shkrelit, anëtarë të Shoqatës së Fermerëve të Shkrelit, katër prej të cilëve u arrestuan në vitin 2001 për të famshmin Kërp ku u mbajtën 30 ditë në burg, ndërsa pasë u shpallën në kërkim, përfundimisht kanë fituar njëqind e njëmbëdhjetë milion lekë të vjetra si dëmshpërblim për dëmin pasuror të shkaktuar nga policia e shtetit. Kujtojmë se ky është dëmshpërblimi i dytë pas atij prej 50 mijë lekësh në ditë të fituar nga të burgosurit për çdo ditë burgu. Ndërkohë që gjykata ka njohur vetëm dëminj material prej 111 milionësh sepse shoqataq e fermerëve Shkreli dhe ajo angleze partneritet për zhvillim kanë kërkuar edhe 110 lekë milion lekë të tjera si dëm moral, shumë parash e cila tani do t’i kërkohet Gjykatës Ndërkombëtare të Strazburgut nga pala angleze. Nëse shkrelasit dëmin material prej 111 milionë lekësh të vjetra e kanë fituar, duhet përmendur fakti se Shoqata e Fermerëve Shkreli është riorganizuar dhe rregjistruar sipas ligjeve në fuqi që në vitin 2006, shoqatë e cila numëron 120 antarë, të cilëve u është rikthyer jo vetëm dinjiteti, por edhe shpresa dhe besimi për mbjedhjen e bimëve industriale.

Poetët e ardhshëm në faqet e gazetës “Malësia”

Në shkollën e Bashkuar “Rifat Nuzi” të Reçit bëhet një punë e lavdërueshme me talentet e reja. Kjo falë përvojës së fituar nga stafi pedagogjik i kësaj shkolle.

Nxitja për t’u aktivizuar me krijimtari nga nxënësit ka sjellur rezultate të kënaqshme në fushën e krijimit. Në këtë shkollë talentet nuk mungojnë si në fushën e arteve figurative ashtu dhe ato muzikore apo letrare. Në koridoret e kësaj shkolle gjen të varura pikturat më të mira të nxënësve në vite.

Po kështu në krijimtarinë letrare dallohen nxënës me prirje të natyrshme. Janë të shumtë nxënësit që shkruajnë krijime të mirfillta letrare që të ngjallin emocione kur i lexon.

 E tillë është nxënësja Bardha Metaj në klasën e shtatë, e cila lëvron fushën e poezisë. Kur lexova poezitë e saj të hedhura me kujdes në fletore, më bëri përshtypje të veçantë stili i saj origjinal duke dhënë mesazhe të qarta që një talenti me të ardhme. Po në klasën e shtatë të kësaj shkolle ka nxënës të tjerë që shkruajnë poezi. Të tillë janë nxënësit Griselda Vulaj, Mirjana Xhakaj, Sabina Gjonaj të cilët po hedhin hapat e parë në fushën e krijimtarisë. Të tillë talente ka në çdo klasë të kësaj shkolle, ku ndër ta veçojmë nxënësit: Besard Jacaj, kl. VI-të që premton për krijimtari. Për të vazhduar me nxënëset Mirela Zaraj, Gerta Prekaj, Suela Memaj kl. VIII-të, të cilat shkruajnë me pasion.

Në krijimet e nxënësve të vitit të parë dhe të dytë dallohen poezi të bukura, të cilat kanë vlerë artistike. Në veçanti dallohen nxënëset: Saida Metaj, Xhovana Makaj, Edona Hepaj të cilat shkruajnë bukur poezinë dhe kur i lexon krijimet e tyre vetë atëherë e kupton se ke të bësh me poetë të talentuar.

I shkrova këto rreshta për të evidentuar dhe paraqitur lexuesit nëpërmjet faqes letrare të gazetës “Malësia” një pjesë të krijimtarisë letrare të nxënësve të Bhkollës së Bashkuar “Rifat Nuzi” Reç, me qëllimin e mirë për t’i nxitur ata në rrugën e vështirë por të bukur të krijimit.

Ragip Vajushi

Mësues i lëndës Gjuhë – Letërsi në shkollën “Rifat Nuzi” Reç

Bukuri pranvere

Ah, moj lulja e pranverës

Me fustanin e thurur me petale.

Ma rrëmbeve shikimin

Sapo dal në dritare.

Si vesa e mëngjesit

Shkruar në vargjet e këngës së këndezit.

Si pika e kristaltë e ujit të burimit

Ia rrëmben fshehtas sekretet shikimit.

Saida Metaj, Viti i parë, Reç

Mendja

Bukuri dhe dritë

Shkëlqim dhe shkëndijë

E këndshme si lule

Dhe joshëse për dije.

E freskët përherë

Lule e pavyshkur

E këndshme plot erë

Arriti në këta shekuj.

Dije dhe jetë

Moral dhe dituri

Kjo është macja

Secili le ta dijë.

Sabina Gjonaj, kl. VII, Reç

Lulet e zemrës sime

Në rrënjët e një peme

Në një lëndinë

Çel një lule bukuroshe

Që fushës ia shton hijeshinë.

Djemtë e vajzat dorë për dorë

Rendin fushave pa mbarim

Tufa lulesh bëjnë kurorë

Për mësuesit si kujtim.

Tufa – tufa mbajnë në dorë

Lule të bukura ngjyra – ngjyra

Sikur sjellin në shkollën tonë

Hijeshinë që ka natyra.

Mirjana Xhakaj, Kl. VII, Reç

Kur vjen pranvera

Dalëngadalë bora u shkri

Cicërima gjithandej

Diku dëgjohen fëmijët

Duke thirrur: Hej, Hej, Hej.

Çelën lulet në livadhe

Mbushen pyjet me gjelbërim

Bukuria e natyrës

Çdo njeriut i sjell gëzim.

Këto vargje po i mbyll

Plot gëzim e harmoni

Mirësevjen pranvera jonë

Mirësevjen në Shqipëri.

Besard Jacaj, Kl. VI-të, Reç

Vëllai im

Do t’i marr lulet

E do t’i bëj kurorë

Që t’i jap Ty.

Do të marr qiellin plot me yje

E do të ta jap Ty.

Do të marr diellin

Të të fal buzëqeshje.

Për ty vëllai im

Do të marr gjithë botën

Po deshe!

Bardha Metaj, Klasa e shtatë, Reç

Dua

Dua të varros zemrën e keqe

Bashkë me një pjesë të zemrës sime

Dua t’i zhduk thashethemexhinjtë

Dhe dheu t’i përpinte.

Dua të largoj hidhërimin

Në vend të tij të kishte gëzim

Dua të shoh kudo lumturi

Që të përqafoj atdheu im.

Bardha Metaj, Kl. VII, Reç

Pranvera

Fryn një fllad i lehtë pranveror

Rrezet e diellit ngrohin tokën

Ndër bregore, lugina e fusha

Bimët çelin sytha, e ngrejnë kokën.

Zogjtë në zabele cicërojnë

Bletët nëpër lule nektarin grumbullojnë

Qëngjat ndër lëndina blegërojnë

Bujqit nëpër ara punojnë.

Mirëse erdhe o pranverë

Gëzim e jetë na sjellë përherë

Me gjelbërim natyrën veshë

Bjeshkët e larta i bën me qesh.

Griselda Vulaj, Klasa e gjashtë

Gruaja e braktisur

E shpërfytyruar,

E zhelatisur.

E hedhur si plehër në mes të rrugës

Në një qoshe.

Kokë ulur dhe e vrarë

Qëndronte e vetmuar

Nga koha krejt e ndarë.

Një grua e mbështjellë

Me këmishën e pafajsisë

Viktimë e dashurisë.

Një lule e këputur

Nga një njeri pa zot

E shpërfytyron të bukurën

Njeri i ardhur gabimisht në këtë botë.

Edona Hepaj, Viti i dytë, Reç