|
|
Lufta pėr bukėn,
luftė pėr socializėm
Kjo ėshtė njė ndėr
parullat mė tė publikurara tė ish rregjimit komunist nė vendin tonė.
Mirėpo fatkeqėsisht edhe pse pas afro 20 viteve demokraci dhe
ekonomi tė tregut tė lirė, shqiptarėt e Shqipėrisė post-komuniste
flasin pėr bukėn dhe ēmimin e kėtij produkti jetik. Dhe kėtė mė sė
shumti e bėn opozita e sotme, biles edhe ajo e tė moderuarit E. Rama,
si dhe ata qė pėr 50 vite i degdisėn shqiptarėt nėpėr aksione, zbore,
kufij, kampe pėrqėndrimi, internimi e burgje dhe gjithnjė nė emėr tė
luftės pėr bukėn dhe qė ishte vetėm 700 gramė. Deri kėtu gjithēka nė
rregull, pasi ish-ėt e pushtetit tė ish-ėve duan qė tė vinė sėrish
nė pushtet dhe kanė plotėsisht tė drejtė qė tė merren me rritjen e
ēmimeve, qoftė edhe me atė tė bukės, ēmim pėr tė cilat as ata qė po
mbushin xhepat nuk duhet qė tė heshtin, pavarėsisht nga votbesimi qė
shqiptarėt u dhanė me 3 korrik tė vitit 2005. Mirėpo me tė drejtė
lind pyetja, se a ėshtė ēmimi i bukės problemi mė madhor qė ka sot
Shqipėria. Duke e parė me syrin gazetaresk ne themi se jo, mbasi
shqiptarėt ka vite qė janė ngopur me bukė. Prandaj mendojmė se
propoganda e ēmimit tė bukės ėshtė vėrtet banale pėrballė rritjes
galopante tė ēmimeve tė disa produkteve tė tjera dhe qė janė abuzive
dhe jo reale, si dhe pėrballė korrupsionit qė Shqipėrisė e sė bashku
me tė edhe Malėsisė sė Madhe ia kanė zėnė frymėn. Pėrfshirė edhe
kėto ditė kur ne merremi me ēmimin e bukės, ndėrkohė qė shtetarėt
dhe sejmenėt e tyre vjellin ēfarė gjejnė pėrpara dhe veēanėrisht nė
tendera, dhe nuk kanė edhe aq faj, pasi ata blihen nė Tiranė. Dhe e
gjithė kjo u shoqėrua me pesė furrtarė tė arrestuar, ashtu si me
gomarin e arrestuar pėr arin e vjedhur nė Krrabė. Pėr ta ilustruar
kėtė shkrim, po japim vetėm njė shembull. A e di Malėsia dhe
malėsorėt se vetėm 6 kryetarėt e njėsive administrative tė Malėsisė
tė pas 18 shkurtit 2007 kanė blerė dhe po blejnė 150 milion lekė tė
vjetra vetėm makina, tė cilave po tu llogariten nafta, shoferėt dhe
riparimet, shpenzimet e tyre shkojnė nė 3000 milion lekė. Nė vite
ose 20% e grantit tė ardhur nga Qeveria pėr vitin 2008.
Vasel Gilaj
Gjatė dy
javėve nė Malėsinė e Madhe
Hipoteka vetėm 30
ditė pėr mbivendosjen e pronave
Vetėm 30 ditė kohė
kanė pėr tė plotėsuar formularin denoncues, qė do tė gjendet pranė
zyrave tė rregjistrimit tė pasurive ose hipotekave, tė gjithė ata
persona qė kanė probleme me pronėsinė e trojeve dhe tė tokave, ose
siē njihet ndryshe mbivendosja e pronave, qė ka ardhur si pasojė e
manipulimeve qė janė bėrė nė vite me pronat, pėrfshi edhe Malėsinė e
Madhe. Ky ėshtė njoftimi dhe vendimi mė i fundit qė ėshtė, nga
Drejtoria e Pėrgjithshme e Hipotekave tė Republikės nė bashkėpunim
edhe me qeverinė Berisha nė kuadėr tė luftės kundėr korrupsionit,
pėr tė cilėn deri tani, pėrsa u takonte hipotekave dhe ēėshtjes sė
pronave nuk ka qenė luftė, por lojė. Koha prej 30 ditėsh ėshtė
konsideruar nga hartuesit e kėtij ligji si e mjaftueshme qė personat
e interesuar, tė bėjnė denoncimet qė ata kanė nė lidhje me ēėshtjen
e pronave, nėpėrmjet formularit pėrkatės, qė ėshtė i gatshėm, i cili
plotėsohet dhe mė pas dorėzohet pranė zyrės sė masakrimit tė
pasurive. Pėr sa i takon Malėsisė sė Madhe pritet qė ankesat mė tė
shumta tė vinė nga Razma, Gruemira, Bajza, Kopliku dhe kryesishtj
pėr Badrėn e Mehajve e tjerė, me besimin se vėrtet diēka do tė bėhet
edhe ose tė duket e vėshtirė, pasi formulari dorėzohet tek ata qė e
kanė bėrė proēkėn.
Tonin Marinaj
emėrohet Drejtor i Q. S. U. T. nė Kryeqytet
Mė njė fund njė
malėsor ka arritur qė tė bėhet drejtor pranė njė institucioni tė
lartė shtetėror nė Tiranė dhe ai ėshtė, z. Tonin Marinaj, kreu i
Partisė Demokristiane pėr Malėsinė e Madhe, i cili ka disa ditė qė
ėshtė emėruar drejtor i Burimeve Njerėzore pranė Qendrės Spitalore
Universitare Nėnė Tereza nė kryeqytet, njė vend pune ky shumė i
rėndėsishėm dhe me potencė pėr rėndėsinė qė ka ky institucion
shėndetėsor. E jo vetėm kaq, pasi ėshtė njė rėndėsie tė veēantė edhe
pėr tė gjithė Malėsinė e Madhe, banorėt e sė cilės do tė kenė edhe
njė pėrkrahės mė shumė, siē ėshtė z. Marinaj, i cili siē ka ngritur
Partinė Demokristiane nė Malėsinė e Madhe, bizneset e tij dhe
nivelin e tij arsimor, duke u arsimuar nė universitetin Luigj
Gurakuqi tė Shkodrės, nė degėn Biokimi, degė e cila pėrkon
totalisht edhe me vendin e punės qė zoti Tonin Marinaj ka zėnė si
drejtor pranė Qendrės Spitalore Universitare Nėnė Tereza nė
kryeqytet. Tė shpresojmė se emėrimi i zotit Marinaj nė njė detyrė tė
tillė tė lartė shtetėrore do tė jetė njė ogur i mirė pėr emėrimin e
edhe malėsorėve tė tjerė nė digastere tė larta nė Tiranė, pasi
malėsorėt vėrtetė e meritojnė.
Deputeti Tomė Doshi
premton Shtėpinė Muze tė Prek Calit
Me inisiativė tė
deputetit Tom Doshi, nė bashkėpunim me Komunėn e Kelmendit dhe
Ministrinė e Kulturės, Rinisė dhe Sporteve, brenda disa muajsh e pse
jo edhe deri nė fund tė vitit 2008, nė fshatin Vermosh tė Komunės sė
Kelmendit nė Malėsinė e Madhe do tė ndėrtohet Shtėpia Muze e Prek
Calit dhe pikėrisht atje ku Prek Cali ka lindur dhe rritur, me
qėllim tė vepra e tij tė pėrjetohet konkretisht atje ku Prekė Cali
luftoi pėr mbrotjen e kufijve tė Shqipėrisė derisa bisha komuniste e
pushkatoi Prekė Calin 63 vite mė parė. Sipas informacionit qė Gazeta
Malėsia ka marrė nė Komunėn e Kelmendit, projekti nė fjalė dhe qė
ka vlerėn e 110 milion lekėve tė vjetra ka disa ditė qė ėshtė
dorėzuar nė Ministrinė e Kulturės, Rinisė dhe Sporteve nė Tiranė, ku
tani pritet miratimi i tij, ndėrkohė qė edhe deputeti demokristian
Tom Doshi ka premtuar ndihmėn e tij financiare, mbasi dihet se ai
ėshtė pasardhės i fisit tė Prek Calit. Interesimi i Tom Doshit pėr
ndėrtimin e Shtėpisė Muze tė heroit Prekė Cali nė Vermosh, tregon
mė sė miri vlerat qė Tom Doshi trashigon nga pasardhėsit e tij, duke
u treguar si malėsor i vėrtetė edhe pse nuk ėshtė deputet i Malėsisė
sė Madhe.
Edi Rama eksploron
listat e ushqimeve nė Komunėn Gruemirė
Kreu i socialistėve tė
Shqipėrisė, Edi Rama, nė kuadėr tė turit tė tij qė ėshtė duke bėrė
nė tė gjithė Shqipėrinė dhe veēanėrisht nė fshatra, disa ditė mė
parė ka qenė edhe nė Malėsinė e Madhe, dhe pikėrisht nė Komunėn e
Gruemirės, komunė e cila njihet si mė e madhja nė Malėsinė e Madhe.
Pėrsa i takon papunėsisė, dhe si mė socialistja, pėr sa u takon
bindjeve politike, ndonėse qė nga viti 1995, kjo komunė qeveriset
nga demokratėt, ku i vetmi socialist qė e ka qeverisur Komunėn e
Gruemirės mbahet mend kreu aktual i Partisė Socialiste nė M. Madhe
Sytki Ndrecaj. Megjithatė Edi Rama ėshtė pėrpjekur edhe nė Gruemirė
qė ti mobilizojė socialistėt dhe aleatėt qė tė punojnė fart pėr
konsolidimin e opozitės pėr tė arritur fitore nė vitin 2009,
pėrballė kėsaj qeverie e cila sipas Edi Ramės ēdo ditė qė kalon
veēse po i varfėron shqiptarėt, qofshin socialistė, qofshin
demokratė. Pėrveē atyre qė vjedhin nė shtet ka thėnė Rama, i cili i
shoqėruar edhe nga drejtuesit mė tė lartė tė P. S. nė M. Madhe si
dhe tė Komunės Gruemirė ka parė nga afėr edhe listat e ushqimeve nė
disa fshatra edhe tė Komunės Gruemirė, ku fshatarėt marrin bukė edhe
ushqime me listė.
Tom Curri
rizgjidhet kryetar i P.B.D.NJ pėr M. Madhe
Pas konferencės mė tė
fundit zgjedhore tė zhvilluar nga dega e Partisė Bashkimi pėr tė
Drejtat e Njeriut nė Malėsinė e Madhe ose P.B.D.Nj. bajzjani i
njohur z. Tom Curri edhe pėr katėr vitet e ardhme do tė jetė nė krye
tė Partisė Bashkimi pėr tė Drejtat e Njeriut nė Malėsi, konferencė e
cila i ka dhėnė Tom Currit votėbesimin duke e rizgjedhur nė krye tė
degės lokale tė kėsaj force politike, pjestare e koalicionit aktual
qeverisės. Kujtojmė se Tom Curri tani Drejtor Rajonal i Zyrės sė
Punėsimit pėr Prefekturėn e Qarkut Shkodėr nė vitet 2003-2007 ka
qenė kryetar i Komunės sė Kastratit, pėrfaqėsues i P.B.D.NJ. sipas
tė dhėnave kjo forcė politike nė zgjedhjet e fundit loakle rezulton
se ka fituar 4 kėshilltarė nė M. Madhe. Nga 96 kėshilltarė qė ka e
gjithė Malėsia, nė konferencėn e P.B.D.NJ Malėsi e Madhe, ka qenė i
pranishėm edhe Sekretari i Pėrgjithshėm i kėsaj partie,
njėkohėsisht edhe deputet Leonard Solic, i cili ka vėnė nė dukje se
P.B.D.NJ. mund tė hyjė nė zgjedhjet e ardhshme edhe si e vetme, edhe
koalicion. Leonard Solis i njohur si mik i Fatos Nanos ka thėnė pėr
Edi Ramėn se ai nuk mund ta ēojė Shqipėrinė nė Europė me gjyslykėt e
Qemal Stafės.
Koplik: Shkolla
9-vjeēare bėhet me rrugėn e re
Ndonėse duhej qė tė
kishte pėrfunduar sė ndėrtuari qė nė muajin shtator tė vitit 2007,
mė nė fund rruga pėrpara shkollės 9-vjeēare tė qytetit tė Koplikut
ku vijojnė mėsimin 1200 nxėnės, ka pėrfunduar sė asfaltuari, falė
njė fondi tė akorduar nga Kėshilli Bashkiak me vlerė prej 41 milion
lekėsh tė vjetra, nė bazė tė projektit tė bėrė nga administrata Lika.
Ka pėrfunsuar sė asfaltuari vonė pėr shkak tė problemeve me tenderin
disa muaj e mė vonė edhe pėr ēėshtje pronėsie. Sidoqoftė me
kėmbėngulje dhe vullnet tė mirė rruga sė bashku me trotuarėt tashmė
ka pėrfunduar sė ndėrtuari dhe ka njė gjatėsi prej 62 metrash dhe
gjėrėsi 12 metėr ose e marrė sė bashku 744 metėr katror rrugė dhe
trotuare tė asfaltuar dhe tė rregulluar nė qytetin e Koplikut. Kjo
pėr sa i takon qendrės sė qytetit, ndėrkohė qė pėr llogari tė vitit
2007 nė qytetin e Koplikut rezultojnė se janė investuar 260 miliion
lekė tė vjetra; nga kėto 100 milion pėr asfaltimin e njė kilometri
rrugė nė lagjen Mehaj, 120 milion lekė po tė vjetra pėr
rikonstruksionin e godinės sė ish-Kėshillit tė Rrethit e adaptuar si
godinė Bashkie dhe 40 milion pėr rrugėn e shkollės. Sidoqoftė tani
qytetarėt Koplikas janė nė pritje tė investimeve pėr vitin 2008, kur
dihetse grandi i ardhur nga qeveria ėshtė 340 milion lekė, tė cilat
po tu shtohen edhe 120 milion lekė nga taksat, vlera shkon nė 460
milion lekė qė do tė thotė edhe investime mė shumė. Tė presim
vendimet qė do tė marrė Kėshilli Bashkiak.
Kelmend: Komuna ku
u humbėn 320 mijė euro
Nė vitin 2004, Qeveria
Austriake nė bashkėpunim me Qeverinė Shqiptare tė asaj kohe, akordoi
pėr Komunėn malore tė Kelemendit 1 milion euro para tė cilat sipas
projekteve do tė investoheshin nė infrastrukturė, turizėm, shkolla,
qendra shėndetėsore, ndėrtime urash etj, dhe nė njė afat kohor tre
vjeēar dhe konkretisht nė vitet 2004-2007. Dhe vėrtet kėshtu u
veprua deri nė njė farė mase dhe ku edhe disa punė pėr tu lavdėruar
u bėnė, ndėrkohė qė edhe mjaft tė tjera u lanė pa u bėrė ose u bėnė
si ska mė keq, dhe veēanėrisht urat aq tė nevojshme pėr atė zonė.
Duke iu referuar ngjarjeve dhe shifrave nė realizimin dhe nė mos
realizimin sa dhe si duhet tė kėtij investimi dhe veēanėrisht njė
investigimi qė gazeta Malėsia sapo e ka nisur, konstatohet se ky
investim ėshtė realizuar nė masėn 70%, pasi 320 mijė euro rezultojnė
se janė investuar mė pak pėr tė cilat deri tani kemi mėsuar se janė
ngrirė pėr shkak tė problemeve korruptive qė janė vėrejtur si nga
Qeveria Shqiptare, Kontrolli i Shtetit dhe Ambasada Austriake, nga
njė kompani italiane qė kishte pėr tė menaxhuar 620 mijė euro
ndėrkohė qė 380 mijė euro konstatohet se i ka menaxhuar Kafod
Albania, tė cilat i ka realizuar si investime ndėrsa ato tė
italianėve thuhet se janė ngrirė 320 mijė euro qė nuk shkuan kurrė
nė Kelmend dhe qė ēuditėrisht askush nuk i kėrkon se ku shkuan dhe
kush i mori, probleme qė patjetėr duhet tė jenė objekt diskutimi dhe
hetimi nė Komunėn e Kelmendit e jo vetėm atje, por edhe nė shumė tė
tjera nė Malėsinė e Madhe ku pėr vite me rradhė janė varrosur
miliona, dhe ku varri mė i fundit ka kushtuar 320 mijė euro, pa
folur pėr cilėsinė e punimeve tė kryera nė 680 mijė euro, qė thuhet
se janė investuar.
Katėr drejtorė
demokratė vihen nė Curulaje
Vendosja nė pikėpyetje
nėse do tė vazhdojnė qė tė jenė mė drejtorė tė institucioneve
shtetėrore nė Malėsinė e Madhe ose pėr ndryshe nė Curulaje, veprim
qė pritet tė kryhet nė kuadėr tė rekrutimit tė atyre demokratėve qė
sorollaten ende tė pa punė dhe qė kanė kontribut tė pamohueshėm, ka
bėrė qė dhjetėra demokratė tė njohur malėsorė tė nisin interesimin
dhe pėrpjekjet, pėr tė zėnė vende nė rlin e drejtuesve tė emėruar tė
institucioneve shtetėrore nė Malėsinė e Madhe. Meqenėse ashtu siē
ėshtė thėnė edhe mė parė, pranvera pritet qė tė sjellė ndryshime nė
rradhėt e disa drejtorėve, puna e tė cilėve me sa duket, jo vetėm se
ka rezultuar e pa efektshme, dhe pak rezultative, por sėshtė edhe
mė e rėndėsishmja pėr kohėt qė jetojmė nuk ka sjellur nė
administratat e tyre njerėzit e duhur politikisht, duke mos i
larguar sa dhe si duhet ata me bindje, dhe aktivitet tė majtė
politik, gjė qė ka sjellė pakėnaqėsi shumė tė mėdha nė rradhėt e
demokratėve malėsorė dhe kjo pėr faktin sepse mjaft nga drejtorėt,
sipas demokratėve malėsorė nuk janė me aktivitet politik dhe me
bindje tė djathta. Gjithsesi nuk ėshtė ēudi qė rotacioni ose
zėvendėsimi tė sjellė ndryshime edhe nė radhėt e drejtorėve tė
koalicionit. Tė presim pasi demokratėt njuk presin mė. Kujtojmė se
nga 18 drejtues, vetėm 4 janė tė aleatėve.
Vdekja e vėrtetė e
Pjetėr Arbnorit nuk ishte ajo qė dimė tė gjithė
Nė emėr tė cilės
demokraci, ndodh qė nė institucionet shtetėrore 90% e tė punėsuarve
janė nga ish klasa komuniste, nė emėr tė cilės demokraci nuk kthehen
nė detyrė ata qė u larguan nga puna nė vitin 1997. Nė emėr tė cilės
demokraci nuk hapen dosjet e Sigurimit tė Shtetit. Nė emėr tė cilės
demokraci heshtet pėr korrupsionin e djeshėm dhe tė sotėm. Nė emėr
tė cilės demokraci miratohen ligje tipike komuniste, si pėr pronat,
ashtu edhe pėr dėmshpėrblimin e ish tė pėrndjekurve. Jo gjėra tė
tilla nuk mund tė bėhen nė emėr tė demokracisė. Me kėto fjalė u
ėshtė drejtuar nė mes tjerash tė pranishmėve Sekretari i
Pėrgjithshėm i Unionit Politik Antikomunist tė Shqipėrisė z. Alfons
Grishaj nė takimin e organizuar nga ky union kėto ditė nė qytetin
antikomunist tė Shkodrės. Por mė interesantja ka qenė kur Grishaj ka
deklaruar se ky devijim ka filluar prej kohėsh dhe vazhdon edhe
tani. Devijim qė sipas tij ka kulmuar me tė ndjerin Pjetėr Arbnori i
cili jo shumė kohė para vdekjes sė tij shpėrfillej deri nė injorim
nga zyrtarėt e lartė tė shtetit. Kjo sjellje ėshtė shprehur Alfond
Grishaj nuk ka tė bėjė me demokracinė. Dhe Stalini u mėsonte
bashkėpunėtorėve tė vet artin e tė sjellurit me kundėrshtarėt, duke
i eleminuar psikologjikisht edhe fizikisht. Dhe vdekja e vėrtetė e
Pjetėr Arbnorit nuk ishte ajo qė e dimė tė gjithė, deklaratė kjo qė
ka ngjallur vėrtetė interesimin dhe kureshtje nga tė pranishmit dhe
mė gjėrė.
Prona dhe
adoleshenca marrin dy jetė nė Malėsinė e Madhe
Gjatė dy javėve tė
fundit nė Malėsinė e Madhe, ndryshe ēfarė ka ndodhur vitet e fundit,
ku krimi ka patur njė rėnie pothuajse nė nivelin zero, fatkeqėsisht
kanė ndodhur dy ngjarje mjaft tė rėnda kriminale, tė cilat kanė
pėrfunduar me humbjen e dy jetėve. Dhe pikėrisht tė njė 53 vjeēari
dhe tė njė adoleshenteje 14-vjeēare. Si pėr koincidencė, tė dy
viktimat kanė qenė banorė tė fshatit Grudė Fushė, nė komunėn e
Gruemirės. 53-vjeēari Zyhdi Hasani ėshtė goditur me thikė pėr
ēėshtje pronėsie nga njė i afėrm i tij dhe pėr pasojė ka gjetur
vdekjen e menjėhershme. Ndėrsa 14-vjeēarja Heriona Voēaj ėshtė
vetėvarur pranė shtėpisė sė saj pėr shkaqe dhe motive ende tė
panjohura dhe qė kanė tė bėjnė me moshėn e re tė vajzės, e cila,
sipas mėsuesve dhe bashkėmoshatarėve tė saj, ka qenė njė vajzė
shembullore. Kėto janė viktimat e para qė janė shėnuar nė Malėsinė e
Madhe nė vitin 2008. Kujtojmė se numri i viktimave, pėr shkak tė
vrasjeve dhe vetėvrasjeve, nė vitin 2007 ka qenė vetėm dy tė tilla.
Dardania (Kosova)
TE DEUM LAUDAMUS!
Menduam ta titullojmė
kėshtu shkrimin tonė pėrshėndetės, me rastin e shpalljes sė
Pavarėsisė sė Kosovės, pasi ėshtė pikėrisht Niketė Dardani biri i
shenjtėruar i kėsaj treve Ilire, i cili nė shekullin IV-tė pėrveē
shumė veprave tė tjera, ka lėnė trashigimi edhe Hymnin e pavdekshėm
tė Kishės Perėndimore (Katolike), hymn qė ėshtė edhe sot nė fuqi,
dhe titullohet TE DEUM LAUDAMUS (Ty Hyj (Zot) tė lavdėrojmė, apo
Lavdėruar qofsh o Zot). E natyrisht nuk ka ditė mė tė madhe se sa 17
shkurti (2008) pėr Kosovėn e popullin e saj pėr tė lavdėruar Zotin
qė u dha forcė e mendje pėrfaqėsuesve tė saj (deputetėve) tė
shpallin Pavarėsinė, por edhe faktorit ndėrkombėtar me nė krye
Shtetet e Bashkuara tė Amerikės tė vlerėsojnė drejtėsinė e
shqiptarėve tė Kosovės, duke u njohur pavarėsinė. Atė pavarėsi tė
mohuar nga Europa plakė pėr rreth 95 vite. Qė shqiptarėve u kushtoi
rreth 200 mijė dėshmorė e martirė tė lirisė e pavarėsisė, duke bėrė
qė pavarėsia e Kosovės ti ketė rrėnjėt nė oqeane gjaku e lumej
sakrificash, tė cilat mjerisht erdhėn nga lakmitė e fqinjėve
shovinistė serbė. Masakrat e serbėve nė trojet shqiptare tė Kosovės
martire kishin si fund vitin 1999, kur Europa dhe Bota Demokratike u
detyruan tė ndalin dorėn gjakatare qė vetėm pėr kėtė kohė kriminelėt
serbė tė Millosheviēit kishin vrarė e zhdukur rreth 15 mijė
shqiptare, por edhe kishin keqtrajtuar e dėbuar nga trojet e tyre
autoktone rreth njė milion tė tjerė. Qė nga 17 shkurti (2008)
Dardania e moēme, apo Kosova e sotme ėshtė e pavarur dhe rikthehet
nė sofrėn Europiane, nė atė sofėr qė kishte vendin qė me
krijimin e jetės mbi kėto troje. Rreth 30 shekuj mė parė, Homeri nė
kryeveprėn e tij, Iliada, hymnizonte rolin Dardan nė luftėn pėr
mbrotjen e Trojės, me prijėsin e tyre, legjendarin Enea. Ndėrsa
poeti romak Virgjili, nė poemėn e tij Eneida ndėr tė tjera
vargėzon: O dritė e Dardanisė/ Ti shpresė mė e madhe e trojanėve.
Por edhe Europa e epokės sė besimit e qytetėrimit Kristian ka nė
themel tė saj kontributin Dardan. Flori dhe Lauri janė dy martirėt
dhe shenjtorėt e parė qė u martirizuan pėr besimin Kristian (afėr
Prishtinės sė sotme, fundi i shekullit I-rė, fillimi i shekullit
II-tė). Nga trojet Dardane (Nishi) ishte edhe Kostandini i Madh,
perandori romak, qė me ediktin e tij tė Milanos (viti 313) ndaloi
persekutimin e shtetasve tė vet, qė dėshironte tė pėrqafonin e
pėrhapnin besimin e ri Kristian. Pėrsėri ky perandor me origjinė
kosovare nė vitin 321 firmos dekretin e sė Dielės si ditė pushimi (e
feste) pėr tė gjithė banorėt e Perandorisė. Vargu i Martirėve e
Shenjtorėve nė themelet e qytetėrimit Perėndimor Kristian nga raca
jonė Ilire ėshtė rreth 600 tė tillė, ndaj Europa dhe Bota e sotme e
kanė kuptuar me tė drejtėn e Zotit, se Dardania e moēme apo Kosova e
sotme ėshtė TOKA E SHENJTĖ e qytetėrimit perėndimor (dhe jo e
ardhacakėve tė vonė sllavė). Ibrahim Rugova, Hashim Thaēi, Ramush
Haradinaj, familja Jashari e dhjetra apo qindra-mijėra familje tė
tjera shqiptare janė tė fiksuara nė panteonin e pavdekshėm tė lirisė
e pavarėsisė sė Kosovės, por edhe tė vetė Europės Perėndimore, nė
themelet e sė cilės, raca jonė ka kontributin mė tė madh, por deri
tani edhe shpėrblimin mė tė vogėl. Gjithsesi NE shqiptarėt nė kėtė
ditė gėzimi, po Lavdėrojmė Zotin tonė me fjalėt e pavdekshme tė
Hymnit tė Kishės Katolike tė shkruara rreth 16-tė shekuj mė parė nga
biri i trojeve tona Nikete Dardani: TE DEUM LAUDAMUS.
Pėrgaditi: Ndue Bacaj
Ēesk Kalaj: Politika ėshtė pasion,
pėrgjegjėsia ėshtė detyrė
Anėtar dhe aktivist i
njohur i Partisė Demokratike, biznesmen i suksesshėm gjatė 17 viteve
tė pluralizmit politik, dashamirės dhe sponsor kryesor i Veleēikut.
Ndikues dhe faktor nė fitoren e pėrfaqėsuesve tė forcave tė djathta
nė zgjedhjet e fundit. Ēesk Kalaj ėshtė rrėfyer pėr gazetėn
Malėsia.
Gazeta
Malėsia: Zoti
Kalaj, Malėsia e Madhe vazhdon tė mbetet ndėr mė tė varfėrat dhe tė
pashpresat nė shkallė vendi edhe pas 17 viteve tė pluralizmit
politik. Kė fajėson zoti Kalaj pėr rastin konkret?
Ēesk Kalaj:
Sinqerisht mė vjen keq e ndjehem jo mirė kur shoh qė treva e
Malėsisė ka mbetur njė vend i pazhvilluar, pa shumė shpresė dhe pa
tė ardhme. Sigurisht qė i gjithė faji mbetet te klasa politike, te
drejtuesit dhe politikanėt qė nė mėnyrė periodike kanė drejtuar
strukturat mė tė rėndėsishme tė rrethit tė Malėsisė gjatė 17 viteve
tė pluralizmit politik. Mund tė shprehem pa kurrfarė kompleksi qė
gjithė ata kanė parė mė shumė interesat vetjake se ato tė banorėve
dhe trevės sė Malėsisė.
Gazeta
Malėsia: Me kėtė
thoni qė nė drejtim thuajse nė asnjė rast nuk kanė qenė njerėzit e
duhur, tė ndershėm dhe tė pėrkushtuar pėr ta ndryshuar Malėsinė. Dhe
kur shpreheni kėshtu nuk anashkaloni askėnd pavarėsisht preferencave
politike, krahinore e fetare.
Ēesk Kalaj:
Unė vlerėsoj realitetin dhe pak merrem me analiza specifike. Fakti
qė treva e Malėsisė gjendet kėshtu siē ėshtė nuk ka shumė nevojė pėr
koment. Ndėrsa unė si person nė asnjė rast nė tė shkuarėn, sot as nė
tė ardhmen nuk i vlerėsoj gjėrat si partiak, besimtar apo autokton,
por gjithmonė sa dhe si vihen nė shėrbim tė tė gjithė komunitetit nė
trevėn e Malėsisė pa kurrfarė dallimi.
Gazeta
Malėsia: Zoti
Kalaj, pse shpreheni me kaq dhimbje pėr trevėn e Malėsisė, ku ju
aktualisht keni njė biznes rentabėl e jetoni nė qytetin e Lezhės.
Ēesk Kalaj:
Unė vėrtet kam disa biznese nė qytetin e Lezhės, po ju garantoj qė
asnjėherė dhe nė asnjė rast nuk jam shkėputur nga vendlindja ime.
Biles tė gjithė aktivitetin tim si biznesmen e kam tė regjistruar nė
degėn e tatim taksave tė rrethit tė Malėsisė, njė mėnyrė kjo pėr tė
ndihmuar sadopak pikėrisht vendlindjen time. Pėr mė tepėr nė asnjė
rast nuk e ndjej veten tė shkėputur apo larg tė asaj qė vazhdimisht
ngjet nė trevėn e Malėsisė dhe thuajse gjithmonė jam prezent nė tė
gjitha aktivitetet apo ngjarjet qė ndodhin nė trevėn e Malėsisė.
Gazeta
Malėsia: Doni tė
thoni qė jeni prezent dhe aktiv edhe nė fushatat zgjedhore?
Ēesk Kalaj:
...patjetėr. Unė qysh nė vitin 1991 e deri sot nė asnjė rast nuk kam
qenė jashtė zhvillimeve politike tė trevės sė Malėsisė dhe kurdoherė
kam kontribuar maksimalisht nė fitoren e forcave tė djathta
politike. Edhe nė tė ardhmen, pavarėsisht insinuatave qė mund tė
vinė nga krahė tė ndryshėm tė politikės, unė do tė vazhdoj tė
kontribuoj personalisht dhe financiarisht me mundėsitė e mia pėr
fitoren e pėrfaqėsuesve tė forcave tė djathta politike, mė saktė do
tė bėj atė kam bėrė deri ditėn e sotme.
Gazeta
Malėsia: Zoti
Kalaj pse pėrmendet insinuatat. A ka njerėz nė P.D. apo nė forca tė
tjera politike qė e shohin me xhelozi kontributin dhe angazhimin
tuaj politik nė trevėn e Malėsisė.
Ēesk Kalaj:
Jo nuk kam kurrfarė informacioni nė kėtė drejtim, pasi unė
aktualisht kam marrdhėnie mjaft tė mira e miqsore me gjithė
drejtuesit e forcave tė djathta politike nė trevėn e Malėsisė. Pėr
mė tepėr unė vazhdimisht dhe nė asnjė rast nuk kam shfaqur ambicje
politike tė cilat tė krijojnė xhelozi tek drejtuesit aktualė tė
forcave tė ndryshme politike nė rrethin e Malėsisė. Por kjo
natyrisht nuk mė ndalon tė them haptas mendimin tim qė jo tė gjithė
ata pėrfaqėsues janė nė pozicionin e duhur e aktiv nė shėrbim tė
komunitetit qė i ka zgjedhur.
Gazeta
Malėsia: Zoti
Kalaj, me kėtė doni tė thoni qė keni vėrejtje pėr tė emėruarit apo
tė zgjedhurit nė administratėn shtetrore aktuale.
Ēesk Kalaj:
Jo, pėr tė zgjedhurit natyrshėm nuk mė takon mua tė bėj oponencėn
pasi ata janė vullneti i shumicės qė i ka sjellė nė ato poste. Po
nuk mund tė rri pa shprehur mendimin tim pėr tė emėruarit nė
administratėn shtetėrore aktuale. Me pak pėrjashtime ata janė
tėrėsisht tė paarsimuar, tė paaftė dhe krejtėsisht tė padobishėm pėr
komunitetin nė trevėn e Malėsisė. Pėr mė tepėr ata nėpunės janė edhe
diskretituesit mė tė mėdhenj tė qeverisjes aktuale tė cilėt nuk
japin as shpresė dhe as besim pėr sot dhe pėr tė ardhmen. Qeveria
duhet tė ndėrhyjė nė mėnyrė urgjente pėr largimin e tyre dhe
zėvendėsimin me njerėz tė arsimuar, tė aftė dhe tė pėrkushtuar nė
pėrmbushjen e alternativave tė qeverisjes demokratike.
Gazeta
Malėsia: Zoti
Kalaj jeni antar i Asamblesė dhe sponzor kryesor i skuadrės sė
futbollit Veleēiku. Realisht pse jepni lek pėr Veleēikun, pėr
pasion, pėr pėrfitime materiale apo njė ditė doni tė bėheni
President i kėtij ekipi?
Ēesk Kalaj:
Mė kenė prekė nė njė pikė mjaft delikate. Unė futbollin dhe sportin
nė pėrgjithėsi e kam pasė pasion dhe tė trashėguar. Kujtoni kėtu
ekipin e volejbollit nė Kamicė kur luanin Selim Broja, Ahmet Cafi
apo Lekė Gjergji, ose dhe mė shumė skuadra tė tjera futbolli nė
trevėn e Malėsisė, pėr tė cilat realisht ndjehem krenar qė i pėrkas
kėtij vendi qė ka njė trashigimi aq tė pasur nė tė gjitha llojet e
sportit. Ky pasion mė ka bėrė qė vazhdimisht tė jem shumė aktiv edhe
pėr Veleēikun, i cili realisht ndodhet nė gjendje tė mjeruar. Pa
fushė sportive, pa mjete lėvizėse, pa trajtim dhe pa kushte normale,
por me futbollista qė kanė talent e shpirt pėr ta pėrfaqėsuar
denjėsisht kėtė sport masiv nė shkallė vendi. Mė ka nxitur edhe
pasioni e pėrkushtimi i stafit drejtues e kreut aktual tė Bashkisė
qė tė jap aq kontribut sa kam mundėsi nė mėnyrė qė tė gjithė sė
bashku tė kontribuojmė pėr ngjitjen e ekipit nė shkallėt e larta tė
kėtij sporti nė shkallė vendi. Dua tė them qė kontributi ėshtė tepėr
modest dhe pa kurrfarė paragjykimi apo synimi personal. Do tė
vazhdoj ta mbėshtes ekipin dhe stafin me tė gjitha mundėsitė e mia
si individ dhe biznesmen nė trevėn e Malėsisė.
Gazeta
Malėsia: Nė vitin
2007 u tha se ju do tė ishit njėri ndėr kandidatėt pėr kryetar tė
Komunės Qendėr nė rrethin e Malėsisė. Kjo jo vetėm nė ditėt e para e
mė pas emri juaj nuk u pėrmend nė strukturat drejtuese tė P.D.
Ēesk Kalaj:
Ka qenė vėrtet njė propozim pėr tė qenė kandidat pėr kryetar komune,
por dihet qė koalicionet janė atribut tė qendrės dhe kjo bėri qė unė
tė tėrhiqem. Natyrshėm komuna e ka njė kryetar tė forcave tė djathta
dhe mendoj se komunitetika bėrė zgjedhjen e duhur.
Gazeta
Malėsia: Zoti
Kalaj, vjeshtėn e kėtij viti pritet tė bėhen zgjedhjet e reja nė
strukturat vendore tė Partisė Demokratike sipas parimit: Njė anėtar,
njė votė. Ju si antar dhe aktivist i hershėm i kėsaj force politike
a mendoni se mund tė ishit njėri ndėr kandidatėt pėr kryetar tė
degės vendore tė Partisė Demokratike?
Ēesk Kalaj:
Asnjėherė nuk mund tė thuhet jo ose kurrė nė jetėn politike. Aq mė
tepėr kur je i angazhuar dhe i vlerėsuar nga njė masė e rėndėsishme
e komunitetit. Sinqerisht deri nė kėto momente qė flasim nuk mė ka
shkuar nė mendje njė ide e tillė, po me bindje mund tju them qė
nėse dikush e kėrkon kėtė unė nuk mund ti shmangem asnjė
pėrgjegjėsie. Politika ėshtė pasion, ndėrsa drejtimi ėshtė art. Dhe
unė kam dhėnė prova qė nė drejtim jam i suksesshėm ndėrkohė qė
politikėn e kam vazhdimisht pasion. Dhe nėse shtrohet pyetja qė unė
mund tė jap mė tepėr kontribut si kryetar i degės vendore tė Partisė
Demokratike nė rrethin e Malėsisė, patjetėr qė nuk mund ti shmangem
njė angazhimi tė tillė. Treva e Malėsisė aktualisht ka mjaft njerėz
tė arsimuar, tė ditur, tė pėrkushtuar e me virtyte tė larta
njerėzore qė mund ta drejtojnė me autoritet e profesionalizėm atė
drejt zhvillimit e progresit tė shpejtė. Malėsia nuk mund tė mbetet
mė tej peng i paaftėsisė, mediokritetit e mungesės sė angazhimit tė
pėrfaqėsuesve tė pushtetit qė padrejtėsisht kanė zaptuar postet
drejtuese tė administratės aktuale shtetėrore.
Gazeta
Malėsia: Zoti
Kalaj sė fundi a e lexoni gazetėn Malėsia?
Ēesk Kalaj: Me
sinqeritet ju them se ndjehem shumė krenar e mė tepėr malėsor kur nė
Lezhė krahas organeve tė tjera tė shtypit shoh dhe gazetėn
Malėsia. Ju pėrshėndes pėrzemėrsisht pėr angazhimin tuaj dhe ju
premtoj se do tė kontribuoj realisht qė tė mbahet gjallė sot dhe nė
tė ardhmen kjo dritare e informimit qė na lidh mė shumė e realisht
me vendlindjen. Ju faleminderit e urime.
Suksese dhe juve zoti
Kalaj!
Intervistoi: Rifat
Ymeri
Nard Ndoka ministėr i Shėndetėsisė dhe
kryetar i PDK-sė rrefehet per gazeten Malesia
Gazeta Malesia: Zoti Minister, ka tri vjet qe ne Shqiperi qeverisin
forcat e djathta dhe Ju jeni pjestar te ketij kualicioni.Si e
vleresoni Ju punen eketij kabineti deri ne momentet qe flasim?
E kam deklaruar edhe herė tė tjera dhe e pėrsėris: nė gjykimin tim
kjo Qeveri ėshtė Qeveria mė e mirė qė shqiptarėt kanė patur nė kėto
shtatėmbėdhjetė vite. Sigurisht, kjo nuk do tė thotė se ky ėshtė
potenciali qeverisės maksimal i kėsaj mazhorance dhe nuk mund tė
bėjmė mė shumė.
Mendoj se probleme ka shumė, pra ka edhe shumė vend pėr pėrmirėsimin
e punės sė qeverisė.
Ne duhet tė kemi mė shumė ritem, tė jemi mė eficentė nė menaxhim, tė
pėrshpejtojmė proceset, sepse nuk kemi asnjė minut kohė pėr tė
humbur. Administrata duhet tė shkundet, tė rrisė efektivitetin e saj
menaxhues. Ne vėrtetė kemi tashmė njė administratė civile, por jo nė
tė gjitha rastet kjo administratė ėshtė efektive nė mėnaxhimin e
qeverisjes, pėr tė mos folur pastaj pėr deformimet qė I janė bėrė
asaj nėn ndikimin e politikės. Ne duhet tė punojmė vazhdimisht pėr
tė ndėrtuar njė administratė tė aftė, profesionale, tė pėrshtatshme
pėr njė shtet modern europian. Perfundimisht duhet tė dalim nga
mentaliteti qė tiu gjejmė njerėzve njė punė. Ne duhet tI gjejmė
punės njeriun qė ėshtė I aftė ta kryejė me sukses. Vetėm kėshtu do
tė shkojmė pėrpara. Dhe kjo nuk e dėmton dimensionin social tė
shtetit. Pėrkundrazi e forcon. Sepse vetėm njė shtet I zhvilluar dhe
me potencial ekonomik tė sigurtė ėshtė I aftė tė pėrmbushė edhe
misionin social, kujdesin pėr njerėzit nė nevojė, pra tė krijojė njė
fytyrė humane tė vetėn.
Natyrisht, problem tjetėr ėshtė pėrshpejtimi I reformave, guximi dhe
vendosmėria pėr kryerjen e tyre, pavarėsisht kostove qė krijonė.
Gjithashtu problem mbetet menaxhimi me I mirė I investimeve, duke
patur gjithnjė nė sy, vizionin se ku duam tė shkojmė, ēfarė
pėrspektive kemi si vend, si shoqėri, krahas investimeve madhore,
sic ėshtė ndėrtimi I aksit rrugor qė lidh Shqipėrinė me Kosovėn,
duket tė pėrqendrohemi mė shumė edhe nė ata sektorė jetikė tė
ekonpomisė tė cilat mendohet se do tė pėrfaqėsojnė zhvillimin e
Shqipėrisė sė neserme si energjetika, turizmi, infrastruktura,
mjedisi, bujqėsia etj, si dhe nė rritjen e cilėsisė sė shėrbimeve
qė ofrojmė pėr qytetarėt. Pra kemi shumė gjėra pėr tė pėrmirėsuar,
por gjithsesi, kjo ėshtė njė qeverisje e susksesshme , qė po i
garanton Shqipėrisė tė ardhmen euro-talantike.
Ndryshe nga qeveritė e majta, qė punuan me efikasitet pėr xhepin e
vet dhe e kthyen korrupsionin nė sistem, kjo Qeveri, anėtarėt e
kabinetit tė saj e kanė kthyer luftėn kundėr korrupsionit nė njė
betejė tė pėrditshme.E njejta luftė e vendosur po zhvillohet edhe
kundėr krimit tė organizuar dhe trafiqeve, ēka e ka rritur sigurinė
nė venddhe besimin e partnerėve ndėrkombėtarė tė Shqipėria.
Gazeta Malesia: Nard Ndoka Minister i shendetesise. A ishte kjo
zgjidhje e Juaja apo e diktuar?
Ministria e Shendetėsisė, ishte njė nga ministritė mė tė vėshtira
pėr tu menaxhuar. Institucionet nė varėsi tė kėsja ministrie janė
nė kon takt me qindra qytetarė nė nevojė nė ēdo ditė tė javės. E
verteta ėshtė se unė e pranova me kenaqėsi drejtimin e kėsaj
ministrie, edhe pse e dija se kjo ministri ka shuėm probleme. Nė
natyren time ėshtė qė tė mos trembem nga puna, nga zgjedhjet e
vėshtira. Tani, kur po behet gati viti qė jam nė krye tė kėsja
ministrie, them se kam bėrė zgjedhjen e duhur dhe jam pėrgjithėsisht
i kėnaqur me ato qė kam arritur.
Gazeta Malesia: Ēfare mendoni se eshte kryer mire gjate kohes qe Ju
jeniu ne krye te dikasterit te shendetit Publik.A ka aktualisht nje
strategji konkrete dhe afatgjate per kete sektor te rendesishem e
jetik per vendin.
Viti
2007 ishte njė vit i rėndėsishėm dhe pozitiv pėr shėndetėsinė
shqiptare. Ka disa tregues nė tė cilėt bazohet ky vlerėsim: ėshtė
gjendja faktike nė institucionet tona shėndetėsore, ėshtė mbėshtetja
nė rritje e opinionit publik dhe ėshtė raporti i progresit i
Bashkimit Evropian pėr Shqipėrinė. Tė gjithė kėta komponentė njohin
e vlerėsojnė zgjerimin e shėrbimeve shėndetėsore, rritjen e cilėsisė
sė shėrbimit dhe nė tėrėsi, rolin e Ministrisė sė Shėndetėsisė nė
hartimin e politikave dhe marrjen e vendimeve afatgjata pėr
reformimin e sistemit. Arritja
mė e rėndėsishme e kėsaj ministrie ishte hartimi dhe miratimi
i Strategjisė Kombėtare tė Sistemit Shendetėsor, e cila pėrbėn njė
proghram tė qartė pėr reformimin dhe modernizimin e sistemit
shendetėsor nė vitet qė vijnė duke e bėrė atė tė krahasueshėm me
sistemet shendetėsore nė vendet e zhvilluara.
Ndėrkaq, gjatė vitit 2007 janė hartuar njė njė numėr i madh
vendimesh, ligjesh, rregullash dhe dokumentesh tė tjera zyrtare qe
kanė shumė rėndėsi pėr funksionimin nornmal tė sistemit shėndetėsor.
Gjatė vitit 2007 sollėm njė risi pozitive: vendosjen e
administratorėve nė krye tė procesit, njė praktikė kjo e provuar me
sukses nė vendet e tjera evropiane. Nė ato institucione ku pati njė
harmonizim tė mirė midis drejtimit administrativ dhe drejtimit
mjekėsor konstatuam se arritjet ishin mė evidente. Mjafton qė sot tė
shihen spitalet rajonale dhe konstatohet lehtėsisht se ky model i ri
administrimi ka qenė frutdhėnės. Njė reformė e rėndėsishme, e cila
nisi mė 2007 me shėrbimin parėsor dhe do tė zgjedhohet edhe nė
nivele tė tjera, ėshtė kalimi i shėrbimeve tek ISKSH-ja. Kjo skemė
funksionoi dhe jemi tė gjithė dėshmitarė tė suksesit tė saj,
pavarėsisht rezistencės dhe kritikave qė erdhėn nga nivele lokale e
pushtete tė tjera, mentalitetet e tė cilave kanė mbetur 10 vjet
prapa. Me ligjin e ri tė financimit tė kujdesit shėndetėsor reforma
e kalimit tė shėrbimeve nga Ministria tek ISKSH-ja do tė bėhet mė e
plotė dhe mė konkrete. Ky ligj mbetet njė nga ligjet dhe prioritetet
tona kryesore pėr vitin 2008. Reforma nė financimin e financimit
mbetet thelbėsore, por qė tė ketė sukses, ajo kėrkon njė angazhim
real tė strukturave politike vendimmarrėse, tė qeverisė, parlamentit
dhe njėherėsh njė ndėrgjegjėsim publik tė vetė qytetarėve dhe stafit
mjeksor. Aspekt tjetėr i reformės administruese ishte pėrfshirja pėr
herė tė parė e sistemit tė ri tė kontrollit dhe vlerėsimit tė
cilėsisė dhe standardeve. Ky sistem mundėson matjen e punės sė
mjekėve dhe kapaciteteve profesionale tė cdo spitali, rritjen e
transparencės dhe pėrdorimin mė me efektivitet tė burimeve njerėzore
dhe pajisjeve mjekėsore.
Gjatė vitit 2007 patėm gjithashtu njė rritje tė buxhetit tė shtetit
dhe nė tėrėsi, tė investimeve shtetėrore e private nė sistemin
shėndetėsor. Janė kryer investime tė mėdha nė QSUT, nė spitalet e
Shkodrės, Elbasanit, Korēės, Durrėsit, etj. Kemi gati dhe jemi nė
pritje tė vendimit tė qeverisė pėr ligjėrimin e Spitalit tė ri
Alternativ tė Tiranės, kemi nisur punėn pėr spitalin e Kavajės dhe
jemi nė fazė pėrgatitore tė punimeve pėr spitalin e ri tė Fierit.
Investime shumė herė mė tė mėdha janė bėrė nė furnizimin me pajisje
shėndetėsore moderne, me futjen e teknologjive tė reja dhe si
produkt i parė i tyre, ne shumė shpejt do tė realizojmė transplantin
e parė nė Tiranė nga mjekė shqiptarė.
Gjatė vitit qė lamė pas ne bėmė reforma nė administrimin e disa
shėrbimeve bazė, si pastrimi, ruajtja, ushqimi, hoteleria,
etj, tė cilat kaluan nėn administrim privat. Ne planifikojmė qė ky
proces tė zgjedhoret me shėrbimet e urgjencės, dializės, etj, si dhe
kjo tė realizohet jo vetėm nė QSUT por nė tė gjitha spitalet
rajonale.Po ashtu, gjatė 2007 u dhamė mė shumė autonomi dhe
pėrgjegjėsi organeve tė qeverisjes vendore. Krahas Grandit
Konkurrues, me tė cilėn realizuam ndėrtimin e 316 qendrave
shėndetėsore dhe rikonstruktimin e 104 qendrave tė tjera, me vendim
tė qeverisė krijuam Borde Drejtuese tė Qendrave Shėndetėsore, ku
pushteti vendor do tė ketė pėrfaqėsuesin dhe votėn pėrcaktuese.
tė gjitha kėtu reforma dhe investime qė janė ndėrmarrė gjatė vitit
qė shkoi krijojnė njė bazė mė tė shėndoshė pėr tė vazhduar me suskes
qeverisjen e sistemit shendetėsor gjatė kėtij viti.
Gazeta Malesia: Zoti Minister nuk e di sa jeni informuar po ne
fshatin Vermosh te malesise mungon thuajse tersisht sherbimi
shendetsor, qendra shendetsore eshte jashte funksionit, nderkohė qe
ne qendren shendetsore te Koplikut egziston nje gjenerator i viteve
5o qe nuk eshte ndezur ne asnje rast.Kur mungon energjia elektrike
ketu sherbimi per te semuret kryhet ne driten e qirinjve?
Mė vjen keq, po mė duhet tė pranoj se sistemi ynė shendetėsor i
ngjante njė ndėrmarrjeje tė madhe socialiste. Nuk ėshtė e lehtė tė
ndryshosh brenda njė viti tė gjithė kėtė sistem, ta shndėrrosh atė
nė njė sistem modern. Natyrisht nuk ėshtė jashtė vemendjes sime
gjendja e instsitucioneve shendetėsore nė Malėsinė e Madhe. Ne kemi
njė projekt pėr ndėrtimin e qendrave shendetėsore nė zona turistike
si Vermoshi, Thethi etj. Ndėrkaq ne do tė ndėrhyjmė energjikisht pėr
modernizimin e qendrės shendetėsore nė Koplik, qė ajo tė plotėsojė
tė gjitha kushtet pėr tu shėrbyer qytetarėve nė nevojė.
Gazeta Malesia: Zoti Ndoka..Duke u kthyer tek aktiviteti Juaj
politik si kryetar i PDK. Ēfare po ndodh aktualist ne strukturat
drejtuese te kesaj partie.
Strukturat drejtuese tė PDK-sė, funksionojnė normalisht dhe janė
tėrėsisht tė angazhuara pėr tė kryer funksionet e tyre politike. Ato
qė janė shkruar nė media gjatė javėve tė fundit
nuk kanė asnjė bazė tė vėrtetė, dhe si tė tilla nuk meritojnė as
vėmendjen dhe as kohėn time. Pėr qytetarėt dhe opinionin publik
ėshtė mėse i qartė fakti se PDK ėshtė e do tė jetė njė realitet nė
rritje nė spektrin politik shqiptar. Votat qė elektorati na dha nė
zgjedhjet e vitit 2007, ishin vota tė mbėshtetjes pėr qėndrimet,
vizionin dhe parimet qė ne mbrojmė, dhe si tė tilla, janė njė sinjal
i qartė pėr kėdo qė ka sy pėr tė parė, se PDK pėrfaqėson njė nga
partitė kryesore politike nė koalicionin qeverisės dhe njė faktor me
peshė nė vendimmarrjen politike tė vendit. Ne i njohim pėrgjegjėsitė
tona dhe jemi tė angazhuar totalisht nė mirėqeverisjen e vendit dhe
nė kryerjen e reformave duke kontribuar me tė gjitha potencialet e
saj qė Shqipėria tė pėrshpejtojė ecjen nė rrugėn e saj europiane.
Nga ana tjetėr mė duhet tė pohoj se realiteti brenda PDK-sė ėshtė
duke ndryshuar ēdo ditė, pėr shkak tė rritjes sė shpejtė tė kėsaj
partie, pėr shkak tė mbėshtetjes gjithnjė e mė tė gjėrė qė kjo parti
po gjen brenda shtresave tė ndryshme tė shioqėrisė shqiptare. Eshtė
e qartė se zhvillime tė tilla brenda kėsaj partie nuk mund tė
kalojnė pa debate konstruktive, por ky ėshtė njė proēes i natyrshėm
nė njė parti tė hapur dhe demokratike dhe nuk pėrbėn asnjė shqetėsim
pėr identitetin dhe integritetin tonė. Ne jemi tė sigurtė nė rrugėn
qė kemi zgjedhur.
Gazeta Malesia: Zoti Ndoka. A egzistojne klane apo grupe ne
strukturat e larta drejtuese te Partise demokristiane dhe cilat jane
mardheniet Tuaja me kryetarin e grupit kuvendor demokristian Pashko
Ujka.
Me kryetarin e grupit parlamentar tė PDK-sė kam marrėdhėnie
korrekte, institucionale. Natyrisht, zgjerimi i PDK-sė, ka krijuar
edhee korrente, grupime tė ndryshme brenda kėsaj partie, ēka e
konsideroj mė se normale. E rendesishme ėshtė qė brenda
institucioneve tė partisė ka debate, ide politike, mendime, energji
qė vėnė nė levizje partinė. Kjo tregon se kjo parti ėshtė nė
ndryshim, ėshtė nė ripėrtrijtje tė shpejtė. Gazeta malesia: Zoti
Ndoka jeni kritikuar se keni marre pjese ne festen e 29 nentorit
gjate vitit te kaluar.A ndjeheni i penduar?
Jo aspak. Unė vijė nga njė familje e pėrsekutuar nga diktatura, nga
njė familje antikomuniste. Por ne, mė shumė se kushdo tjetėr, duhet
tė punojmė pėr ndėrtimin e shtetit ligjor dhe respektimin e ligjeve.
29 Nėntori vazhdon tė jetė njė festė e ligjshme dhe unė e respektoj
atė. Ndėrkaq ata qė ranė nė luftėn antifashiste meritojnė respektin
dhe nderimin tonė tė plotė. Tjetėr ėshtė keqpėrdorimi i luftės
anti-fashiste nga komunistėt dhe ndėrtimi nė emėr tė saj tė njė
diktature ēnjerėzore, e cila ishte njė fatkeqėsi e rėndė pėr
shqiptarėt dhe pėr familjen time.
Gazeta Malesia: Zoti Ndoka Si e vleresoni degen Demokristiane ne
rrethin e Malesise sė Madhe dhe rezultatet e arritura nga ajo ne
zgjedhjet e kaluara. Keni fituar komunen e Kelmendit dhe
perfaqesoheni me 10 keshilltare nga 96 qė ka gjithe Rrethi i
Malesise?
Partia Demokristiane ka njė mbėshtetje tė gjėrė nė Malėsinė e Madhe.
Une besoj se rezultati i PDK-sė nė Malėsi tė Madhe do tė dyfishohet
nė zgjedhjet e ardhshme. Kėtė besim e mbėshtes sė pari tek
demokristianėt e malėsisė dhe sė dyti, tek pėrspektiva e re qė po u
krijohet demokristianėve nė tė gjithė Shqipėrinė. Ne jemi tė
vendosur tė shkojmė pėrpara, duke dėshmuar vlerat tona mė tė mira,
qė ēdo ditė e mė shumė po gjejnė pranim dhe mbėshtetje nė shoqėrinė
shqiptare.
Vizioni dhe qėndrimet politike tė PDK-sė janė pritur me simpati dhe
vlerėsim jo vetėm nga qytetarėt e thjeshtė qė duan progresin, paqen
sociale dhe mirėqenien individuale, por edhe nga intelektualė,
politikanė, personalitete tė fushave tė ndryshme, tė rinj dhe tė
reja, tė cilėt i janė bashkuar PDK-sė dhe janė bėrė pjesė vitale e
saj. Kėto qėndrime dhe ky vizion i ri politik ka bėrė qė rradhėt e
PDK-sė tė shtohen ēdo ditė me anėtarė tė rinj qė pėrfaqėsojnė
shtresa tė ndryshme tė shoqėrisė.
Gazeta malesia: Zoti Ndoka cili eshte mendimi Juaj per reformen
zgjedhore dhe konkretisht per pragun elektoral.
A ju tremb rritja e ketij pragu dhe listat e mbydhura ne zgjedhjet e
ardheshme.
Parti Pemokristiane realisht nuk ėshtė e shqetėsuar nga pragu
elektoral, pasi edhe nė qoftė se ndodhė njė rritje e pragut nė tre,
katėr apo pesė perqind, ajo ėshtė e sigurtė se do tė pėrfaqėsohet nė
parlament. Pra pėr ne si forcė politike nuk pėrbėn shqetėsim pragu
elektoral. Nė fakt, pretendohet se rritja e pragut elektoral, do tė
largojė nga skena politike partitė fiktive, partitė pa elektorat. E
verteta ėshtė se partitė pa elektorat nuk janė nė parlament pėr
shkak tė pragut tė ulėt, po pėr shkak tė abuzimeve me ligjin
zgjedhor, pėr shkak tė transferimit tė votės nga dy partitė e medha
tė partitė aleate. Kjo strategji ka siguruar mbijetesen e partive
satelite tė PD-sė dhe tė PS-sė, parti qe janė mbajtur nga kėto dy
parti dhe janė pėrdorur, sipas qejfit, pėr nevojat e tyre politike.
Ne mendojmė se reformimi i ligjit zgjedhor do tė bėjė tė mundur
eleminimin e kėtij fenomeni tė shėmtuar tė politikės shqiptare.
Nga ana tjetėr ne mendojmė se vota elektorale, vullneti i zgjedhėsve
duhet pėrfaqėsuar nė parlament me realizėm. Kufizimi me pragje i
kėtij pėrfaqėsimi nuk do tė ishte nje veprim demokratik.
Ajo qė kėrkohet tė arrihet nėpėrmjet reformės zgjedhore dhe qė duhet
tė arrihet, ėshtė garantimi i votės sė lirė tė qytetarėve. Me kėtė
dua tė them qė nėpėrmjet reformės zgjedhore ne duhet tė arrijmė tė
nje ligj i tillė zgjedhor qė garanton votėn e qytetarėve, qė u jep
fund spekulimeve dhe manipulimeve me vullnetin e zgjedhėsve.
Gazeta malesia.Aktualisht ne vend egzistoje kater formacione
demokristiane. A parashikoni unifikimin dhe shkrirjen e tyre ne nje
parti te vetme demokristiane.
Ka vetėm njė parti demokristiane, PDK-nė. PDK ėshtė e hapur pėr tė
gjitha ata individė, formacione apo grupime qė e gjejnė vetėn nė
programin politik, nė statutin dhe nė vizionin politik tė PDK-sė dhe
qė respektojnė ato vlera dhe ato parime qė ne po i promovojmėe ēdo
ditė para publikut shqiptar.
Gazeta Malėsia: Dhe se fundi, nje mesazh i Juaji pėr gjithė
lexuesit e gazetes Malesia brenda e jashte vendit.
Malėsia e Madhe, kjo treve e njohur pėr patriotizmin, trimėrinė,
besėn dhe virtutet mė tė mira tė shqiptarėve, qė ka bėrė emėr nė
histiorinė tonė si komb, ka endė shuėm pėr ti dhėnė vetvetės dhe
Shqipėrisė nė rrugėn e saj drejt sė ardhmes. Vizioni demokristian
pėrfshin nė vetvete kėto vlera mė tė mira tė shqiptarėve, ndaj i
ftoj malėsorėt tė ecim sė bashku nė rrugėn tonė pėr ndėrtimin e njė
Shqipėrie europiane, e cila do tė jetė krenaria e fėmijėve tanė.
Selcė rrėzohet ura qė kushtoi 18.000 euro
Pavarėsisht se askush
nga personat pėrgjegjės, me tė cilėt ne kemi kontaktuar, nuk e
tregon tė vėrtetėn se kur dhe si ėshtė rrėzuar kjo urė (shih fotot)
qė ndodhet nė fshatin Selcė tė komunės Kelmend. Gazetarėt e gazetės
Malėsia kanė arritur tė mėsojnė se kjo urė, me fondet e dhėna nga
qeveria austriake ėshtė ndėrtuar nė vjeshtėn e vitit 2006 e ėshtė
rrėzuar vetėm pak muaj pas ndėrtimit tė saj. Pikėrisht nė dimrin e
vitit 2007, nga rreshjet e shumta tė shiut qė kanė sjellė, sipas
dėshmitarėve, prurje uji tė pazakonta nė pėrroin mbi tė cilin ishte
ndėrtuar ura. Punimet e kėsaj ure janė menaxhuar nga KAFOD Albania,
asokohe me qendėr nė qytetin e Koplikut, pasi qė nga janari i vitit
2008 mėsohet se KAFOD Albania e ka mbyllur aktivitetin nė Malėsinė e
Madhe.
Ura nė fjalė dhe qė ka
jetuar vetėm pak muaj, realisht ka kushtuar 18.000 euro, nuk
tregohet se pėr sa kohė ka qenė garancia e saj, por ajo qė dihet
ėshtė se ura gjendet e shkatėrruar pothuajse plotėsisht, duke
shkaktuar probleme nė kohė rreshjesh pėr lėvizjen e sė paku 400
banorėve dhe qindra nxėnėsve pėr tė shkuar nė shkollė. Gjithėsesi,
projektuesit dhe ndėrtuesit thonė se e ka shkaktuar nbjė fuqi
madhore dhe e paparashikuar, tė cilkėt, kohėt e fundit i kanė
kėrkuar Kėshillit tė Qarkut riparimin e saj. Por, nga ana tjetėr,
janė 18.000 euro qė akuzojnė dhe thonė: Po me urėn ēpatėn, xhanėm!
Familjarėt e
dėshmorėve, protestė ndaj vendorėve
Pranė redaksisė sė
gazetės Malėsia ka ardhur njė protestė ndaj Kryetarėve tė Komunave
M. Madhe dhe Bashkisė (Koplik) e nėnshkruar nga Kryetari i familjeve
tė Dėshmorėve tė Malėsisė sė Madhe, z. Ramadan Gjonaj, ku kėrkohet
respektimi i simboleve tė luftės dhe tė rėnėve pėr mbrojtjen e
Atdheut. Veēanėrisht protestohet mėnyra indiferente ndaj mirmbajtjes
sė Memorialeve dhe busteve kushtuar datave dhe dėshmorėve tė
atdheut. Mė konkretisht protesta u drejtohet: Kryetarit tė Komunės
Gruemirė z. Lirim Nehanaj, pėr mirėmbajtjen e bustit tė Vasil
Shantos, si dhe pėrmendoreve qė i kushtohen batalionit P. Rexhepi
nė fshatrat Vorfe dhe Rrjoll. Kryetarit tė Komunės Kastrat z.
Gjovalin Veshtaj, i kėrkohet mirmbajtja e memorialit tė kryengritjes
antiturke tė vitit 1911, dhe ngritja e njė busti pėr heroin Dedė
Gjon Luli. Kryetarit tė Komunės Kelmend i kėrkohet mirmbajtja e
lapidarit kushtuar Nik Pjetėr Ndrekės. Kryetarit tė Bashkisė
Koplik, z. Ramadan Likaj, i kėrkohet mirmbajtja e memorialit tė
Luftės sė Koplikut dhe ngritja e njė lapidari kushtuar dėshmorit tė
kėsaj lufte, Zef Prel Martinit etj. Gjithashtu nė kėtė protestė (siē
e cilėson kryetari i organizatės sė dėshmorėve) kėrkohet dhe
respektimi i datave tė pėrkujtimit tė dėshmorėve tė Luftės sė Dytė
Botėrore, duke marrė si shembull pėrkujtimin e ditės sė rėnies sė
Heroit tė Popullit Vasil Shanto, qė thuhet se nuk muarėn pjesė as
pėrfaqėsues tė shtetit lokal, as nxėnės shkollash, dhe as
pėrfaqėsues tė partive politike qeverisėse. Natyrisht si redaksi e
gazetės Malėsia duke qenė tė paanshėm ndaj kėtyre mėnyrave tė
komunikimit nė mes pushtetit dhe organizatave tė pavarura ne
vendosėm tė botojmė tė pėrmbledhur nė kėta rreshta protestėn e
Kryetarit tė Organizatės sė familjeve tė dėshmorėve, tė nėnshkruar
nga z. Gjonaj, duke qenė tė hapur edhe ndaj pėrgjegjeve apo
reklipave tė Atakuarve.
Malėsia
Replikė
Gjimnazi i Koplikut
e meriton emrin qė ka
Sė pari uroj stafin e
gazetės Malėsia qė i kthyen Malėsisė gazetėn identitetin,
pasaportėn e humbur prej disa vitesh. Dhe uroj qė kjo pasaportė tė
jetė e modeleve dhe pėrmasave bashkėkohore.
Nuk mendoja kurrsesi
qė bashkėpunimin me gazetėn ta filloja me njė replikė, por jo ēdo
gjė njeriu mund ta bėjė ashtu si e mendon.
Qė nga numri i parė me
kėnaqėsi kam lexuar gazetėn Malėsia.
Dhe patjetėr me shumė
vėmendje lexova artikullin tuaj Gjimnazi i Koplikut, jo mė gjimnazi
ideologjik Sherif Hoxha.
Nė lidhje me kėtė unė
mendoja ndryshe.
Emėrtesa e
institucioneve me emrat e heronjve qė ranė duke luftuar kundėr
nazifashizmit janė tė shumta edhe nė qytetet mė tė mėdha shqiptare.
Stadiumi Kombėtar
Qemal Stafa Tiranė, Pallati i Kulturės Manush Alimani Lezhė,
gjimnazi Jordan Misja Shkodėr, shkolla Xheladin Fishta Shkodėr,
e nuk po pėrmend institucione tė tjera me emrat e heronjve
antifashist nė qytete tė tjera.
Nga sa kam informacion
kam mėsuar se Sherif Hoxha ka qenė djali i klerikut mysliman
Abdullah Rrahmani qė ka punuar 30 vjet gjer mė 1942 si hoxhė nė
Koplik (Koplik tė Sipėrm). Ka qenė kleriku patriot, qė pėrveē
mėsimeve tė fesė ai hapi shkollėn e parė shqipe nė Koplik tė Sipėrm,
ndėr shkollat e para shqipe nė Malėsi tė Madhe. Janė shumė banorė tė
Koplikut tė Sipėrm qė kujtojnė me respekt tė veēantė hoxhė
Abdullahin qė pėrveē fesė i mėsoi tė shkruanin dhe tė lexonin shqip.
Ishte kleriku i kulturuar qė lutjet fetare nga arabisht i pėrkthente
nė shqip. Sherif Hoxha fėmijėrinė e tij e kalon nė Koplik tė Sipėrm,
e pastaj ėshtė njė i ri antifashist (komunist) i edukuar me frymėn
patriotike dhe idealet demokratike. Sherif Hoxha bie nė dorėn e
fashistėve dhe torturohet nė mėnyrėn mė ēnjerėzore, mė barbare dhe
qėndresa e tij ishte mbinjerėzore si ajo e Manush Alimanit, Shyqyri
Ishmit. Fashistė nuk arrijnė tė marrin nga ai atė ēfarė kėrkonin,
nuk e vrasin, por e varrosin pėr sė gjalli. Pra emri i tij ishte
fare e natyrshme qė ti jepej njė institucioni nė Koplik, e rasti qe
me emrin e gjimnazit tė Koplikut.
Idetė komuniste u
pėrhapėn nė Shqipėri ashtu si nė shumė vende tė Europės dhe botės ku
komunizmi mendohej si rendi mė progresiv qė do tė zhdukte shtypjen
dhe varfėrinė. Dhe idealet e Qemal Stafės, Manush Alimanit, Shyqyri
Ishmit, Sherif Hoxhės nuk mund tė gjykohen sipas standarteve tė
sotme ku ēdo gjė ėshtė e qartė se kush ishte komunizmi nė pushtet.
Mehdi Duli
14 shkurti 1945, Dita e Dashurisė qė
solli urrejtjen e madhe antikomuniste nė Kelmend
Ndonėse 14 shkurti
prej shekujsh njihet si njė ditė e bekuar e tė dashuruarve, me emrin
e simbolit tė sakrificės sė kėsaj date, Shėn Valentinit, nė Malėsi
tė Madhe nė pėrgjithėsi dhe nė Kelmendin kreshnik nė veēanti, kjo
ditė e bukur e dashurisė, prej 14 shkurtit tė vitit 1945, njihet
edhe si dita e Urrejtjes sė madhe kundėr komunizmit. Kėtė urrejtje
tė madhe kjo ditė dashurie nė Kelmend e ka fituar nga ekspedita
ndėshkimore e Vuēipashėve tė kuq, tė cilėt tė ndihmuar edhe nga
dadot sllave pėrfunduan me sukses luftėn civile nė Kelmendin, qė
ėshtė pak tė quhet Genocid. Kelmendasit si tė gjithė malsorėt dhe
shqiptarėt e pa marruar e qorruar nga dashuria pėr komunizmin,
sllavizmin e bolshevizmin, para rezistencės kishin kėrkuar tė
bisedohet me ata dreqėn tė kuq qė kishin pushtuar kalanė (qė kishin
marrė qeverinė nė Tiranė), por pėr kėtė si kusht kėrkohej tė
merreshin vesht vetėm me shqiptarė dhe pa praninė e cetnikėve tė kuq
apo tė zi serbo malazez, me tė cilėt i ndanin lumenj gjaku ndėr
shekuj. Natyrisht qė komunistėt dhe cetnikėt, nuk zgjodhėn rrugėn e
bisedimeve as me Malsinė dhe as Kelmendin e ēliruar qė prej 28
nėntorit 1944, por zgjodhėn rrugėn e nėnshtrimit me luftė e gjak,
zgjodhėn modelin ndėshkimor qė kishin pėrdorur armiqtė shekullorė
Stefan Dushanėt, Karagjeorgjeviēėt e Pashiqėt, por edhe Vuēipashėt e
Tėrgutpashėt, me tė cilėt trevat tona kishin pasur njė jetė tė tėrė
luftrash e pėrpjekjesh, nė mbrojtje tė lirisė, mvehtėsisė, dokeve,
zakoneve dhe jetėve tė banorėve tė kėtyre trojeve ndėr mote. Duke
qenė tė tillė burra, trima e nacionalistė edhe malsorėt, kelmendasit
e mė gjėrė i priten me pushkė nė dorė pushtuesit e Rinj komunistė,
tė cilėt pas shtypjes sė kryengritjes sė parė antikomuniste tė
Malėsisė sė Madhe me 25 janar, e kishin mė lehtė tė pushtonin kalanė
natyrore tė zogjve tė Shqipes Klementinen. Edhe pse e dinin fundin e
rezistencės Kelmendasit, nuk pranuan tė nėnshtrohen, ata si gjatė
janarit e ditėve tė shkurtit 1945 ishin pushkė e ngrehur, pėr tu
dalė zot trojeve dhe familjeve tė tyre. Si ēdo luftė e pabarabartė
edhe rezistenca e Kelmendit kishte njė fund tragjik, pasi vetėm nė
kėto ditė rezistence, qė kanė si mbarim 14 shkurtin (pėr tė
vazhduar rezistencėn nė forma tė tjera) u lanė kėtyre trojeve plot
44 dėshmorė e martirė tė lirisė, demokracisė e antikomunizmit, por
duke e ēuar kėtė numėr nė 74 martirė e dėshmorė, tė cilėt ranė nė
pėrpjekje me bishėn e kuqe komuniste deri nė grahmat e fundit tė saj
nė fillimet e vitit 1991. Natyrisht kelmendasit e kishin shlyer
vetveten, pasi gjatė ditėve tė rezistencės forcat komuniste
pushtuese kishin lėnė nė fushėn e betejės nė Kelmend plot 52
partizanė komunistė tė vrarė, duke pėsuar ndoshta humbjen mė tė
madhe nė njė luftė tė tillė, nga njė armik qė kishte kėrkuar tė
pushtonte e nėnshtronte Kelmendin. Mbas 45 viteve, malsorėt e
shqiptarėt antikomunistė, duke vėrtetuar pa mėndyshje drejtėsinė e
kryengritjes, rezistencės e qėndrese antikomuniste. Nė nderim tė
kėtyre trimave fisnikė e nacionalistė, Kelmendi nė qendėr tė Komunės
nė Tamare, ka ngritur njė memorial nė tė cilin janė fiksuar emrat e
74 dėshmorėve e martirėve antikomunistė. Kėta 74 emra tė skalitur nė
mermer, (por edhe nė memorien e kombit tonė), tashma qėndrojnė
hijshėm nė panteonin e lavdishėm tė bijve tė kėsaj toke, qė u lanė
nder e lavdi kėtyre trojeve nga mė shqiptarėt e krejt Shqipėrisė
Etnike.
Ndue Bacaj
Tė persekutuarit politikė
paralajmėrojnė formimin e partisė sė tyre
Ne duhet qė tė
formojmė partinė tonė politike pėr tė mbrojtur interesat tona dhe
njerėzit tanė tė persekutuar pėr 50 vite me radhė nga rregjimi
diktatorial komunist i E. Hoxhės dhe qė fatkeqėsisht vazhdojmė qė tė
nėpėrkėmbemi dhe tė mos vlerėsohemi. Edhe tani ky ka qenė qėndrimi
dhe propozimi i mjaft referuesve nė takimin e zhvilluar nga Unioni
Politik Antikomunist i Shqipėrisė, nė ambjentet e Kinema Millenium
nė qytetin e Shkodrės, ose nė zemrėn e antikomunizmit shqiptar. Tė
zemėruar maksimalisht, anėtarėt dhe aktivistėt e Unionit
Antikomunist tė Shqipėrisė pėr ato qė kanė ndodhur dhe po ndodhin nė
Shqipėri nė dėm tė tyre, dhe qė u finalizua edhe ditėn e takimit tė
kėtij Unioni, takim qė me gjithė ftesat e bėra nga organizatorėt u
bojkotua totalisht nga Partia Demokratike e Shkodrės, deputetėt dhe
pushtetarėt e saj vendorė. Njėzėri janė shprehur se shoqata nuk ka
forcė pėr ti mbrojtur, prandaj duhet formuar Partia jonė politike,
kanė thėnė ata, nė krye tė sė cilės ndonėse as ata nuk kanė qenė nė
takim. Janė lakuar se mund tė vihen Spartak Ngjela, Uran Butka,
Gilman Bakalli e emra tė tjerė antikomunistėsh. Gjithsesi
pjesėmarrja dhe interesimi kanė qenė maksimal me gjithė suvejimin qė
u ėshtė bėrė atyre qė kanė qenė nė takim.
Xhamia e Koplikut
me histori 300 vjeēare
Xhamia e Koplikut qė
shohim sot e ndėrtuar nė vitin 1993 si Institucion besimi ka njė
histori 300 vjeēare, histori qė rrezaton jo vetėm besim, por edhe
qytetėrim e atdhedashuri tė kėtyre banorėve qė me bekimin e vetė
Zotit zgjodhėn njė rrugė tjetėr besimi nga ajo qė kishin nga ajo qė
kishin troje pėr shekuj me radhė para pushtimit otoman. Xhamia e
Koplikut sipas shumė gojėdhėnave (dhe pėr fat tė keq pak dekumenteve)
ka si fillim tė saj vitin 1671. Para disa kohėve ka ekzistuar njė
gur i shkruar (skalitur) nė turqishten e vjetėr, vitet e tė cilit
duke i kthyer nga kalendari arab nė kalendarin gregorian qė kemi
sot tregonin, se qė nga viti 1671 nė trojet e Koplikut ishte
ndėrtuar njė Xhami, pėrmasat e sė cilės nuk ishin tė shėnuara, por
me siguri ishte impozante, sepses vetė Kopliku ishte ndėr
qendėrbanimet mė tė mėdhaja tė asaj kohe nė krejt Malėsinė e Madhe,
(pavarėsisht emėrtimeve tė kohės si: Kopernik, Kopolniko, Koponiko e
deri tek Kopilik e Koplik qė ėshtė sot). Xhamia e asaj kohe ka qenė
e ndėrtuar nė trojet e lagjes sė sotme Llazan. Mbi themelet e
hershme tė kėtij ndėrtimi tė parė, me siguri janė kryer
rikonstruksione gjatė shekujve dhe moteve, ku ky objekt kulti u
qėndroi furtunave deri nė vitin 1967 kur ēmenduria ateiste e
komunizmit shqiptar, arriti kulmin. Pėr Xhaminė e Koplikut ka pasur
gjithnjė gojdhėna tė mrekullueshme, ku krahas lutjeve dhe faljeve tė
besimtarėve muslimanė tė Koplikut dhe besimtarėve tė tjerė tė
fshatrave pėrreth, kjo xhami ėshtė njohur edhe si Institucion qė
kishte nė themel paqen, faljen, bashkėjetesėn dhe harmoninė nė mes
besimtarėve tė ndryshėm, por vėllezėr tė njė gjaku e kombi. Xhamia e
Koplikut nė tė gjitha kohėrat e mira, por edhe tė vėshtira,
veēanėrisht gjatė shekullit XIX, dhe gjysmės sė parė tė atij tė XX,
ka qenė edhe njė vend takimi i krenėve, prijėsve dhe burrave tė urtė
tė Malėsisė sė Madhe e mė gjėrė, me qėllim organizimin e mbrotjes tė
trevave tė Malėsisė sė Madhe e mė gjėrė, me qėllim organizimin e
mbrojtjen e trevave tė Malėsisė e Shqipėrisė qė rrezikoheshin nga
pushtues e lakmues tė ndryshėm. Kujtojmė se nė kėto tubime para
xhamisė kanė marrė pjesė jo vetėm patriotė e nacionalistė tė besimit
musliman, por edhe si vėllezėrit e tyre katolikė. Nė oborrin e
xhamisė Koplik (nė xhaminė e vjetėr) historia ka fiksuar disa tubime
e mendime, jeoha e tė cilave ende ka vlerė pėr trevat tona: Si
tubimi e miratimi i Koplikut dhe Rranxave tė Malėsisė pėrpara se
pėrfaqėsuesit e tyre tė firmosnin Protestėn e tė gjithė krenėve e
burrave tė urtė tė Malėsisė sė Madhe, Shkodrės e mė gjėrė tė datės
16.6.1878 nė mbrojtje tė trojeve tona qė Kongresi famėkeq i Berlinit
kėrkonte tju a falte sllavėve fqinjė e tjerė. Nė mes shumė emrav
dhe nėnshkrimeve tė protestės qė u dėrgohej Fuqive tė Mėdha tė
Europės sė kohės dhe Stambollit, ishin edhe emrat e bajraktarit
famėmadh tė Koplikut, Sokol Mustaf Bajraktari dhe vojvodėve, Meto
Dema, Abdyl Kurti dhe Mem Shabani. (Akte tė Rilindjes Kombėtare
Shqiptare, 1878-1912, fq. 32-36).
Gjithashtu edhe pas
Lidhjes sė Prizrenit figurojnė disa tubime nė oborrin e Xhamisė sė
Koplikut nė mbrojtje tė kėtij organizimi mbarė shqiptar. Ndėrsa
gjatė viteve 1912-1918 e veēanėrisht gjatė vitit 1920 nga oborri i
kėtij objekti kulti u bekua qėndresa e luftėtarėve nė mbrojtje tė
trojeve tona nga shovenėt serbo malazezė etj. Madje nė histori ka
mbetur edhe tubimi nė oborrin e Xhamisė sė Koplikut, me datė 12
tetor 1943, ku u formua edhe Besėlidhja e Malėsisė sė Madhe,
Rranxave dhe Postribės. Qė siē dihet kėtu u morėn vendime tė
rėndėsishme, qė trevat e Beslidhjes tė mos bėheshin pale; as me
fashizmin si pushtues, dhe as me komunizmin pretendues, pasi siē
shkruhet nė dokumentet e Beslidhjes, qė tė dy kėto ideologji ishin
anėt e tė njėjtės medalje, antishqiptare e antidemokratike. (Beslidhja
e Malėsisė sė Madhe, Kujtime, Mus Deli Bajraktari, fq. 84-86) etj.
Mjerisht sot rrėnojat e Xhamisė me historinė rreth 300 vjeēare nuk
janė disponibėl, por fatmirėsisht siē dihet qė nga viti 1993 (pasi
komunizmi dhe ateizmi u rrėzuan) nė qytetin e Koplikut ėshtė ngritur
njė xhami e re nga ndėrtimi, por e vjetėr dhe e pasur si institucion
besimi, qytetėrimi, harmonie e bashkėjetese shembullore ndėrfetare.
E ndėrsa shumica e banorėve tė qytetit Koplik ėshtė i besimit
musliman, vetėm rreth 400 metėr karshi xhamisė qėndron hijshėm
edhe Kisha e Shėn Gjon Pagėzorit, ku kėto dy institucione kulti
kompletojnė mė sė miri infrastrukturėn e Besimit e Qytetėrimit tė
Koplikut, Malėsisė sė Madhe e mė gjėrė, duke sfiduar edhe dashakeqėt
e shqiptarėve qė mundohen tė na pengojnė nė ėndrrėn tonė tė Europės
sė Bashkuar.
Ndue Bacaj
Ura e Tamares nė
udhėkryqet e shekujve
Nė Komunėn e
Kelmendit, apo mė saktė nė qendrėn e vonshme tė kėsaj komune Tamare,
gjindet njė urė me emėrtimin Ura e Tamares. Kjo vepėr qytetėrimi e
zhvillimi ėshtė e ndėrtuar mbi lumin Cem tė Vuklit. Gojdhėnat qė
qarkullojnė edhe sot tregojnė pėr ndėrtimin apo rindėrtimin e kėsaj
ure rreth vitit 1775 nga gruaja e Kara Mahmut Pashės me emrin Tamara.
Pėr kėtė gojdhėna thotė se kėtu ka qenė njė urė e dobėt, e cila
shkatėrrohej shpeshherė nga rreshjet dhe ujrat e rrėmbyeshėm tė
Cemit tė Vuklit, ku pikėrisht njė rast i tillė kishte ndodhur nė
kohėn kur grueja e Bushatlliut tė sipėrcituar, Tamara, po kthehej
nga njerėzit e saj nė Mal tė Zi, dhe pėr kėtė u detyrua tė presin
disa ditė. Pikėrisht pas kėtij momenti, Tamara, ndėrhyri tek i shoqi
(Pashai i Shkodrės) dhe siguroi fondet pėr ndėrtimin apo rindėrtimin
e kėsaj ure, e cila pėr nder tė saj u emėrtua Ura e Tamares. Madej
kėtė emėr mori edhe ky vend qė ndėr shekuj kishte shėrbyer si vend
pushimi i rrugtarėve nė Hanet e kohės qė ishin ngritur. Emri Tamara
u trashėgua edhe nė fillimet e shekullit XX kur Tamara u bė fshat,
apo nė vitin 1935, Mbretėria Shqiptare e shpalli Tamaren, Qendėr tė
komunės Kelmend. Ura e Tamares ėshtė (sot) e bukur. Ajo ka dy
qemerė. Qemeri i madh ėshtė 13 metra hapsirė drite dhe qemeri i
vogėl ndodhet nė krahun e djathtė, tė cilėt u mbuluan nga shtresat e
betonit pėr kalimin e mjeteve tė ndryshme. (Kėtė gojdhėnė e ka
shkruar nė librin e tij Kelmendi, gjeografi i njohur Kol Progni,
fq. 102-103).
Duke
mos u mjaftuar vetėm me kėtė gojdhėnė pėr Urėn e Tamares, ne menduam
tė paraqesim njė variant mė interesant tė historisė tė ndėrtimit tė
kėsaj vepre tė vogėl nga pėrmasat, por tė madhe pėr nga zhvillimi e
qytetrimi i kėtyre trojeve. Studiuesi nga Bosnja At Lovro Mihaēeviq,
ndėr tė tjera studime ka shkruar edhe librin historik pėr Shqipėrinė
me titull Nėpėr Shqipėri 1883-1907, ku nė faqen 20 tė kėtij libri
pėr Urėn e Tamares, gjejmė tė shkruar: ...Ura e Tamares. Kjo Urė
ėshtė prej guri, mjaft e ngushtė, e gjatė pesėdhjetė hapa, me
konstruktin e vet tregon se vjen nga shekulli XV ose XVI, nga koha
kur Venedikasit kalonin me karvanet tregtare nėpėr kėtė rrugė nga
Shkodra e Tivari pėr nė Guci, Plavė, Pejė e Shkup. Rruga pėr nė Urėn
e Tamares e deri nė famullinė e Vuklit ėshtė shkėmb e shkrepa tė
gjallė...
Natyrisht kjo urė ndėr mote ka pėsuar ndryshime pėr mirė, duke ju
pėrshtatur nevojave tė udhėtimit, jo si dikur me kuaj, mushq, qerre,
karroca apo kėmbėsorė, por me automjete tė kohės, siē e shohim edhe
sot, por qė brenda saj kjo vepėr zhvillimi e qytetėrimi ruanė nė
pafundėsi njė histori qė nuk harrohet.
Ndue Bacaj
17 vjeēarėt
shkodranė drejt finales
Ekipi i futbollit tė
rinjve U-q7 tė Shkodrės qė drejtohet nga tranieri profesionist dhe i
apasionuar Taip Piraniqi, ka fituar katėr takimet e zhvilluara nė
fushėn e futbollit pėr kėtė nivel Ekipesh. Nė kėtė organizim
futbollistik marrin pjesė 20 skuadra mė tė mira tė vendit. Ekipi i
Shkodrės bėn pjesė nė grupin A dhe deri tani ka zhvilluar katėr
takime duke i fituar tė gjitha me rezultate tė thella. Ka shėnuar
deri tani plot 16 gola dhe ka pėsuar vetėm 4 gola. Takimi i fundit i
tė rinjve tė Shkodrės, qė drejtohet nga ish-futbollisti i mirnjohur
zoti Genc Tomorri. Nė kėtė takim tė rinjtė e Shkodrės kanė fituar me
rezultatin e thellė 3 me 0. Pjesa e parė e kėtij takimi ishte
mbyllur me rezultatin 2 : 0, pasi kishin shėnuar shkodranėt Popi e
Djepaxhia, por nė pjesėn e dytė pėrsėri shėnon sulmuesi i ri Popi,
duke vulosur kėshtu rezultatin e mrekullueshėm 3 : 0, pas njė goli
vėrtet tė shkėlqyer. Protagonist i kėsaj ndeshje ka qenė i gjithė
ekipi, ku u dalluan veēanėrisht Kraja, Truma, R. Shqau, Imeri, Uka,
Toma, Shqau, Guri, Muslia, Djepaxhia, Popi, Ēoba, Hysi dhe Tola.
Duke parė rezultatet nė vazhdim, si dhe gjendjen e ekipit trainieri
Piraniqi thotė se ėshtė fare pranė finales sė kėsaj kupe, ku deri
tani nė katėr takime tė zhvilluara tė rinjtė e Shkodrės kanė
grumbulluar 12 pikėt e plota, dhe udhėheq grupin duke pritur finalen
e madhe tė 30 marsit, pėr tė cilėn ka arėsye tė jenė optimistė.
Bashkim Ramekaj
Malėsi e Madhe: 32
vjeēari Farush Amuli kėrcėnohet me jetė pėr 30 mijė euro
Nė rrezik edhe
pjesėtarėt e tjerė tė familjes
Ėshtė 32 vjeē e
ndodhet nė rrezik pėr jetėn. Quhet Farush Sadri Amuli i datėlindjes
19 gusht 1975. Faji i vetėm i tij ėshtė se ka qenė emigrant nė Itali
nė vitet 2006-2007 e kthimi i tij nėntorin e kaluar ka nxitur cmirėn
e lakminė e njė bashkėfshatari tė tij tė paidentifikuar nė lagjen
Flakė tė Komunės Qendėr, rreth 8 km larg qytetit tė Koplikut.
Kėrcėnimet me telefonata anonime kanė nisur qysh nė ditėt e para tė
rikthimit tė Farushit pranė gjirit tė familjes. Pėr ta lėnė tė qetė
telefonuesi i kėrkon 30 mijė euro, pėrndryshe jeta e tij dhe e
pjesėtarėve tė familjes mbetet gjithherė e rrezikuar. Edhe pse
Farushi ėshtė kthyer nga vitet e vėshtira tė emigrimit me shumė pak
tė ardhura, pėrsėri kėrcėnuesi i tij kėrkon 30 mijė euro me
argumentin se vėllai i tij, Ardiani ndodhet prej disa vitesh
emigrant nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės. Telefonatat dhe letrat
anonime janė bėrė tepėr kėrcėnuese ditėt e fundit e nė kushte tė
tilla Farushi ka kėrkuar mbrojtje dhe nga strukturat e specializuara
tė shtetit. Ai ka vėnė nė dijeni operativin e zonės, ndėrkohė qė nė
asnjė rast nuk shihet nė publik i pashoqėruar nga njerėz tė afėrm tė
tij. Raste tė tilla nė trevėn e Malėsisė janė tė shumta dhe
paraqesin realisht situatėn e brishtė tė rendit e qetėsisė qė akoma
ekziston nė kėto vite tė vėshtira tė tranzicionit. Vetėm dy javėt e
fundit nė zonėn e Malėsisė janė shėnuar dy vrasje pėr pronėn ku
paradoksalisht axha ka vrarė nipin e vėllai vėllanė. Ndėrkohė qė po
gjatė kėsaj periudhe njė vajzė 14 vjeēare nga Gruemira i ka dhėnė
fund jetės duke u vetvarur e njė person nė Komunėn e Kelmendit ėshtė
marrė peng pėr 10 milion lekė tė vjetra. Nė njė situatė tė tillė,
bėhet akoma mė kėrcėnuese jeta e Farushit e pjesėtarėve tė tjerė tė
familjes, ndėrsa njė kthim i Ardianit nga Shtetet e Bashkuara tė
Amerikės do tė ishte me tepėr rrezik e krejtėsisht i pamundur. Rendi
e siguria nė trevėn e Malėsisė janė akoma tė pastabilizuara e aktet
e dhunės, kėrcėnimet e marrja e jetės vazhdojnė tė jenė fenomene tė
pėrditshme kryesisht nė zonat rurale larg kryeqytetit.
Kreshnik Kopliku
Letėr tė nderuarit zotit
Kryeministėr dr. Sali Berisha
Prof. Lulash Nika
Palushaj SHBA
Me respekt tė lartė
dhe me mė tė madhin sinqeritet e ndjenjė njerėzore ju drejtohem Ju
personalisht dhe bashkėpunėtorėve tuaj nė Kryesi tė Qeverisė sė
Shqipėrisė dhe tė gjithė atyre qė mendojnė pėr njė tė ardhme tė
lumtur dhe tė suksesshme nė ēdo aspekt tė jetės kudo qė janė mbrenda
dhe jashta Atdheut.
Janė ndjenjat e mia
dhe shumė tė tjerėve qė po paraqitem nė kėtė mėnyrė; detyrė ndaj
gjyshave dhe stėrgjyshave tanė qė e dedikuan tėrė jetėn trollit
shqiptar.
Ju drejtohem
konkretisht pėr sa vijon, zoti Kryeministėr dr. Sali Berisha, pėr
nevojat e brengat shekullore tė Malėsisė sė Madhe tė Mbishkodrės.
Pėr ato qė jam unė dhe
shumė tė tjerė tė brengosur dhe pėr tė cilat po Ju paraqitem e tna
ndihmoni janė vėshtirėsitė dhe vuejtjet shumėvjeēare; tė shekujve
pėr Malėsinė e Madhe tė Mbishkodrės, qė me shekuj kaluan kalvaret e
mixorive tė sunduesve tė ndryshėm, por kurrė as si indetitet, as nė
mėnyrė morale, gjuhėsore as kombėtare, nuk iu gjunjėzuan asnji
pushtuesi, asnji ideologjie qė nuk i shėrben Malėsisė sė Madhe as
vetė Kombit Shqiptar.
Tė gjitha brezėritė
deri mė sot mishnuen zemėr e shpirt pėr ruajtjen e kufijve tė
etnosit shqiptar. U bėnė legjenda nėpėr kohna e beteja; pishtar e
fatosa qė ku ekzistojnė, para Lidhjes sė Prizrenit, gjatė saj me
pjesėmarrės, gjatė Kryengritjes sė Malėsisė sė Madhe tė tė gjitha
bajraqeve me ato qė sot mjerisht janė nė Mal tė Zi. Burra tė
Kuvendit tė Memorandumit tė Greces tė muajit qershor tė vitit 1911,
e tė 1500 dėshmorėve tė asaj kohe nė krye me heroin kombėtar Dedė
Gjon Lulin e sa tė tjerė tė tė gjitha bajraqeve; me sa Prenkė Cala
pėr mos ta luajnė as Kralnitė e as fqinjėt kufirin e shejtė tė
tokave shqiptare.
Fati i tyre, zoti
Kryeministėr dr. Sali Berisha, as atėherė nėpėr vite e shekuj tė
kaluem; nė mosmundėsi edhe sot, Malėsia e Madhe mbeti vetėm ti
lutet Zotit, a mund ta fitojė njė kafshatė bukė, vetėm sa tė mbetet
gjallė. Zoti Kryeministėr, do mė arsyetoni rreshtat e gjatė pėr kėtė
pėrmbajtje e pėr kėtė kėrkesė, po janė grumbulluar vite me radhė dhe
nuk e di, as se kam lexuar, as gjetė nė dokumenta se nji person i
lartė i pushtetit e vuri nė temė Projekte pėr Malėsinė e Madhe. Pra
fjala ėshtė se ajo deri mė sot nuk ka ndonjė resurs qė sjell progres
ekonomik, bazė e zhvillimit tė infrastrukturės; qoftė nė aspektin e
punimit tė rrugėve pėr tu eleminuar rreziqet e jetės sė banorėve e
komunikimit, qoftė pėr elektrifikime mė tė mira, rrjetin tele-fonik,
satelitor, zhvillimit e kultivimit tė jetės agrare e blegtorale,
fabrikė pėr bimė mjekėsuese e sidomos tė shėrbelės, bimės qė qėndron
kudo nato anė, tė artizanateve tradicionale, qumėshtore pėr
bashkimin e frytit blegtoral, bazenave tė ujnave tė atyre Bjeshkėve
pėr lloj peshkut (trofta e njala si kurrkund tjetėr), organizimit tė
punimit tė kampevef hoteljere pėr pushime verore pėr ēdo brezėri e
turistė, teleferikė dhe arena sportive dimėrore sikur nė Zvicėr,
Francė, Austri e gjetiu, sepse vetė natyra e atyre bjeshkėve, si nė
kohėn verore dhe dimėrore, janė relikat mė tė shkėlqyera dhe tė
mrekullueshme qė nga afėrsitė e Bjeshkėve tė Nemuna, zonat e thella
tė Dukagjinit e nė vazhdim deri nė Tropojė e Kukės. Mendoj se kėto
janė zgjidhje qė duhet ndėrmarrė veprime.
E di, zoti
Kryeministėr, se Shqipėria, po mendoj pėr popullatėn, ka nevoja tė
mėdha pėr punėsim. E di dhe e kam parė disa herė me vizitat e mia,
se nė krahasim me ata ēka ishte para 1990 janė bėrė shumė hapa
pėrpara. Janė shumė probleme pėr tu zgjedhur, por ma lejoni, mė
afroni dhe na ndihmoni, sikur, atėherė me 1992, kur mė pranuet nė
Tiranė si Kreu i Shtetit Shqiptar pėr halle tė mėdha tė shqipėtarėve
nėn Mal tė Zi. Ma premtuat dhe e realizuat pranimin e 55-sė
studentėve shqiptarė nėpėr qendrat Universitare tė Shqipėrisė dhe
kurrė sua harroj dhe sua harrojmė.
Zoti Kryeministėr dr.
Sali Berisha. Shqiptarėt nė Mal tė Zi, nuk mund tė rrinė tė qetė pėr
sa vijon. Pėr ēka Zoti Kryeministėr?
Nga moskėnaqėsia e
jetės, mosrespekti i identitetit shqipėtar nė ēdo aspekt tė jetės
dhe varfėrimit tė madh; mospranimit haptas tė simboleve tona
nacionale, teksteve dhe arsimimit tė historisė sonė kombėtare nė
shkolla tona shqiptare, gjė qė sjanė tė definueme nė Kushtetutėn e
Malit tė Zi sipas Konventave nacionale dhe vullnetit tė popullatės
shqiptare; toponime e mbiemna tė sllavizuem; nė kohėn e tanishme
mospranimi i Komunės sė Tuzit, qendėr nė Malėsi matanė kufirit,
mosprivatizimi dhe kthimi i tokave dhe Dheut tė Zi, pjesė agrare e
Malėsisė, marrje tokash nė Ulqin, Plavė e Guci; mostoleranca nė
pėrpjestim tė popullatės nė pėrfaqsime tė nacionalitetit shqiptar
sipas vullnetit tė popullit e jo me direktivė shtetėrore malazeze.
Gjuhėn shqipe nuk e shikjojnė pėr ta zyrtarizuar; drejtora tė tė
gjitha shkallėve tė imponuar. Ska Aneks i kėrkesave shqiptare qė
mund tė aprovohet nga ana malazeze nė Parlamentin e tyre, ska
emėrtime shkollash, as pėrmendore sipas vullnetit shqiptar; tė
cenzurueme media dhe e drejta e lirė e fjalės, pėrgjime telefonike
familjare, postore; mbi tė gjitha keqtrajtime nė burgje si ky i
fundit e mė parė; sa tė tjera e tash 60 vite tė monizmit, qė nga
viti 1968, shkaktuan shpėrngulje masaovike te tė mijėra shqiptarėve
qė nga Plavė Gucia, Malėsia (Hot, Grudė, Treipsh, Luhar), Krajė e
Ulqin dhe u shuen ato vise malore e tė fushės me raste tė rralla tė
ndonjė familjeje tė mbetur nė ato treva.
Zoti Kryeministėr, dr.
Sali Berisha, drejtohuni Malėsisė sė Madhe tė Mbishkodrės dhe zonave
tė veriut e mos tė mbesin ato Male e bjeshkė vetėm pėr ushtime tė
rreshurave atmosferike e qė atyre banorėve edhe me nga 4-5 muaj u
mbyllėn shtigjet e udhėtimit dhe furnizimit pėr tė mbijetuar.
Investoni nat Malėsi tė Madhe tė Mbishkodrės me projekte pėrkatėse
praktike tė realizuara e tė mbesin ata banorė nėpėr fshatra e mos tė
boshatisen nga emigrimi ose shpėrngulje nėpėr qytete tė Shqipėrisė,
sepse largimi i tyre dhe krijimi i vendbanimeve tė reja nėpėr qytete
shqiptare, krijon tepricė dhe hiperstrukturė nė krijesėn e sa
halleve tė mėdha e probleme tė reja. Shtetet demokratike tė Europės
nė radhė tė parė kėtė problem e kanė zgjedhur. Ma merr mendja se se
kjo vlen pėr tė gjitha fshatrat nė Shqipėri.
Pėr mos tė ndodhė i
njajti fenomen i shpernguljes dhe braktisjes satyne Zonave, me
emigrim tė pakthyeshėm qė nga viti 1990, e deri mė sot, ju lutem,
zoti Kryeministėr, dr. Sali Berisha, me vizionet tueja dhe tė
ekspertėve ekonomik e shpresėdhėnės, pėr fisnikėri dhe ndiesi ndaj
atyre anėve, sepse ata banorė do tė jenė gjithmonė kufitarėt mė tė
mirė dhe tė denjė se ēdo tjetėr kufitar i postave ushtarake qė
vėshtron apo ruan at kufi tė trollit shqiptar qė mbrojtjen nėpėr
shekuj. I lindur dhe i rritur nė Malėsinė e Madhe , pėrshkova sa
herė kryq e tėrthuar, i ushqyem me mish e shpirt pėr gjysha e
stėrgjysha tė Historisė sonė kombėtare dhe gjakut tė derdhur tė
bijėve tė Malėsisė sė Madhe tė Mbishkodrės, qė lanė shumė porosi e
amanete pėr troje shqiptare, qė vetėm at Gjergj Fishta me veprėn
lapidare Lahuta e Malėsisė e kund ndonjė shkrimtar i yni apo i
huaj, tjetėr tėmirė nuk dimė aspekti arsimor, shėndetėsor, ekonomik
e politik. Me fjalėn tuaj, Zoti Kryeministėr, si diti Malėsia e
Madhe pėr shumė Besė tė lidhura Atdhetare; me tema tė pėrfoluna nė
kėtė pėrmbajtje; me projekte realizuese financiare, bėni ēka tė
mundeni Ju si Kreu i Qeverisė sė Shqipėrisė dhe sa tė tjerė qė kanė
ndjenja pėr zhvillim qė Malėsia e Madhe e Mbishkodrės tė shoh edhe
dirtė e diell si e meriton.
Edhe Malėsia e Madhe e
Mbishkodrės dhe Zonat kufitare tė jenė njė ditė temė nė Parlamentin
e Shqipėrisė.
Pėr kėtė ju pėrkrah
mbarė diaspora dhe banorėt dhe Bajraqet e Malėsisė sė Madhe.
Mbetem me shpresė tek
ju zoti Kryeministėr, me sa e sa tė tjerė qė ia mendojnė tė mirėn
Shqipėrisė, Kosovės e mbarė trojeve shqiptare.
Detroit, 12 shkurt
2008
Me mė tė madhin
respekt dhe sinqeritet
Nga dora vetė prof.
Lulash Nika Palushaj
|
|